جرم دست داشتن در شورش هندوستان از مقامش خلع و در نهايت خفت و خوارى به رانگون تبعيد شد و در همان محل درگذشت . امپراتور واقعى هندوستان در اينزمان ويكتوريا است ( 1876 - 1901 م . )
افريقا
اوگاندا : كشور اوگاندا بيش از 243 هزار كيلومتر مربع وسعت دارد و در مشرق قسمت مركزى افريقا در جنوب سودان واقع شده است . اولين اروپاييانى كه از اوگاندا ديدن كردند ، يكى اسپيك « 1 » در سال 1862 و ديگرى استنلى « 2 » است . در سال 1888 م .
بازرگانان عرب و مسلمانان بومى ، مملكتى در آنجا به نام بوگاندا تأسيس كردند كه در سال 1890 م . تحت سلطه شركت افريقاى شرقى انگلستان قرار گرفت و در سال 1894 ميلادى تحت الحمايه انگلستان گرديد .
تانگانيكا : تانگانيكا « 3 » بيش از 937 هزار كيلومتر مربع وسعت دارد و در مشرق افريقا است كه در سال 1885 ميلادى جزو افريقاى شرقى آلمان شد .
توگولند : كشورى است در مغرب افريقا كه بيش از 89 هزار كيلومتر مربع وسعت دارد .
از سال 1886 - 1914 م . تحت تسلط آلمان بود .
تونس : فرمانرواى اينزمان تونس باى احمد است كه بردهدارى را لغو كرد و به يهوديان آزادى داد و جانشين وى محمد است ( 1855 - 1859 م . ) به موجب فرمان عهد الامان سال 1857 م . مساوات همه ساكنان تونس را در مقابل قانون و ماليات و آزادى مذهب و تجارت اعلام نمود . برادرش محمد الصادق در سال 1861 م . يك قانون اساسى را كه به تصويب ناپلئون دوم رسانيده بود ، به موقع اجرا گذاشت . به موجب اين قانون ، قوه مجريه در دست باى قرار مىگرفت و مقام باى بايستى در خاندان حسين موروثى گردد ، اما وخامت اوضاع اقتصادى منجر به شورشهايى گرديد كه باعث مداخله دولتهاى اروپايى شد . در سال 1869 م . يك كميسيون مالى بينالمللى متشكل از تونس و
هامش
( 1 ) .Sepik.
( 2 ) .Stanli.
( 3 ) .Tanganika.