شكست اسپانيا در سال 1659 م . گرديد . در اين گيرودار اهالى پرتغال از موقعيت استفاده كرده ، عليه تسلط اسپانيا بر آن سرزمين سر به شورش برداشتند و در سال 1640 م . ژان چهارم را به پادشاهى برگزيدند . بعد از وى پسرش كالوس دوم جانشين او شد .
( 1665 - 1700 م . ) وى آخرين شاه خاندان هابسبورگ اسپانيا است .
انگلستان : پادشاه انگلستان چارلز اول است . ( 1625 - 1649 م . ) همانطور كه گفته شد ، به پارلمان اعلان جنگ داد ، ليكن در سالهاى 1644 - 1645 م . از فرمانده سپاه مخالفان به نام كرامول شكست خورد و تسليم اسكاتلنديها گرديد ، دادگاهى كه از طرف پارلمان تشكيل شد ، وى را به سبب جنگ بر ضد پارلمان ، محكوم به خيانت كرد و در سال 1649 م . گردنش را زدند . بعد از اعدام پادشاه ، وكلاى پارلمان زمام امور را به دست گرفتند . كرامول ، شورشى را كه در ايرلند برپا شده بود ، فرونشاند و در سال 1653 م .
پارلمان را منحل كرد و تا پايان عمر يعنى تا سال 1658 م . در انگليس و اسكاتلند و ايرلند در كمال قدرت فرمانروايى كرد . بعد از درگذشت كرامول ( 1658 م . ) نمايندگان دوباره تشكيل جلسه دادند و چارلز دوم فرزند چارلز اول را به سلطنت برداشتند كه در حقيقت اين اقدام به منزلهء بازگشت سلطنت خاندان استورات بود . تمايل چارلز به مذهب كاتوليك و تساهل مذهبى ، مخالفان سرسخت را برانگيخت كه بعدها حزب و يك را تشكيل دهند . در سال 1664 م . دومين جنگهاى هلند آغاز شد و متعاقب آن طاعون 1665 و حريق 1666 م . لندن روى داد .
بوهم و مجارستان : شاه بوهم و مجارستان در اينزمان فرديناند سوم است .
( 1627 - 1657 م . ) جانشين او پسرش لئوپولد اول است . ( 1656 - 1705 م . ) به موجب صلح و ستفالى سال 1648 جنگهاى 30 ساله پايان يافت .
پرتغال : پادشاه پرتغال در اينزمان ژان چهارم است . ( 1640 - 1656 م . ) بعد از وى پسرش آلفونسوى ششم به سلطنت نشست . ( 1656 - 1667 م . ) .
دانمارك : پادشاه اينزمان دانمارك ، كريستيان چهارم است . ( 1588 - 1648 م . ) در جنگى كه بين سوئد و دانمارك درگرفت ، ( 1644 - 1645 م . ) كريستيان شكست خورد و ناچار بعضى از قسمتهاى نروژ را به سوئد واگذار كرد . بعد از درگذشت وى پسرش
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى ) — صفحة 432
مساهمون: عزيز الله بيات
ص٤٣٢