سال 401 ق م . به طرف ايران حركت كرد . جنگ سختى در محلى موسوم به كوناكسا بين دو برادر درگرفت و نتيجهء آن به نفع اردشير تمام شد . گزنفون مورخ معروف كه داوطلبانه با اين سپاه همراه شده بود ، بعد از كشته شدن كوروش قبول كرد كه ده هزار تن از مزدوران يونانى بىسرپرست را به سرزمينشان برساند . وى دربارهء اين موضوع ، كتابى هم نوشته است كه به نام عقبنشينى ده هزار نفر معروف است و مندرجات آن ، اوضاع آشفتهء ايران آن عهد را به خوبى نشان مىدهد .
در سال 387 ق م . بين آتن و اسپارت جنگ سختى درگرفت و با دخالت دولت ايران جنگ بين دولتهاى نامبرده خاتمه يافت . آنگاه دولت اسپارت سفيرى به نام آنتال سيداس « 1 » براى بستن عهدنامه به دربار ايران فرستاد و با دخالت اردشير عهدنامهاى نيز به نام سفير مذكور بين دو دولت اسپارت و آتن بسته شد كه طبق آن مقرر شد دولتهاى يونانى هركدام در امور داخلى خود مستقل باشند و از آن به بعد هيچكدام بر ضد يكديگر اقدامى نكنند . در مقابل كمك دولت ايران ، دولت اسپارت متعهد شد كه هيچگونه رابطهاى با شهرهاى يونانى واقع در آسياى صغير نداشته باشد و جزيرهء قبرس هم مجددا ضميمهء متصرفات دولت ايران شد .
چين : در چين سلسلهء چو سلطنت مىكرد ( 1027 - 256 ق م . )
مصر : در دوران سلطنت اردشير دوم فرعون مصر نكتانيبو « 2 » اول بود ( 379 - 361 ق م . ) مؤسس سلسلهء سى و يكم كه در سال 374 ق م . حملهء فرناباز سردار سپاهيان ايران را به استحكامات دلتاى نيل دفع كرد و شكست ايرانيان در اين جنگ موجب طغيان ساير ساتراپنشينان مغرب آسياى صغير شد .
اردشير سوم ( 359 - 338 ق م . )
بعد از مرگ اردشير دوم ، پسرش وهوكانه با نام اردشير سوم به تخت نشست . در زمان سلطنت اين پادشاه در سال 344 ق م . مصر مجددا ضميمهء ايران شد .
يونان : دوره هلنيستيك دورهاى از تاريخ يونان است كه از حدود 350 - 146 ق م . ادامه
هامش
( 1 ) .Antal Cidas( 2 ) .Nektanibu.