اين زمان شخصى به نام ساتاسپس « 1 » كه به دليلى محكوم به مرگ شده بود ، به اين شرط از مرگ نجات يافت كه دور افريقا را بگردد و نتيجهء مشاهدات خود را به عرض شاه برساند . در سال 465 ق م . اردوان رئيس محافظان مخصوص خشايارشا با خواجه باشى دربار همدست شده ، خشايارشا و يكى از پسرانش به نام داريوش را كشتند .
سقراط ( 469 - 399 ق م . ) متفكر بزرگ يونانى در اين دوره مىزيسته است .
نخستين جنگ يونيك در سال 464 ق م . شروع شد و اين جنگها را بدين جهت يونيك نام نهادهاند كه روميان همسايگان فينيقى خود را ايونى مىناميدند .
چين : در چين سلسلهء چو سلطنت مىكرد ( 1027 - 256 ق م . ) كنفوسيوس ، فيلسوف چينى در سال 479 ق م . درگذشت .
اردشير اول ( 464 - 424 ق م . )
بعد از كشته شدن خشايارشا پسرش اردشير كه به درازدست معروف است ، به تخت نشست . در سال 462 ق م . شخصى انباروس « 2 » نام سپاهيان ايران را در ممفيس محاصره كرد و در اين حادثه يونانىها هم شركت داشتند . به فرمان اردشير ولى شامات مأمور سركوبى مصريها و يونانيها شد . در نبردى كه از سال 460 - 454 ق م . بين طرفين روى داد ، با اينكه نخست يونانيها و مصريها موفق بودند ، ايرانيها پس از خشكانيدن يكى از شعبات رودخانهء نيل فاتح شدند . در سال 449 ق م . بين ايران و يونان عهدنامهاى بسته شد كه به عهدنامهء كيمون معروف است و به موجب آن يونانيهاى آسياى صغير در امور داخلى به كلى مختار شدند و دولت ايران تعهد كرد كه دخالتى در اين منطقه نكند و فقط كشتيهاى تجارتى ايران حق رفتوآمد به بنادر يونان را داشته باشند و يونانىها هم از جزيرهء قبرس صرفنظر كردند .
چين : در چين سلسلهء چو سلطنت مىكرد ( 1027 - 256 ق م . )
يونان : افلاطون در سال 427 ق م . به دنيا آمد . اشيل نخستين درامنويس بزرگ در سال 456 ق م . درگذشت .
هامش
( 1 ) .Sataspes.
( 2 ) .Inbarus.