چند روز از سراى فانى به جهان جاودانى شتافت . ايّام سلطنتش يك سال و يازده ماه بود « 1 » . بعد از وى برادرش سلطان محمد شاه بن همايون شاه بر تخت سلطنت بنشست .
[ سلطان محمّد شاه ]
سلطان محمد شاه بن همايون شاه در شهور سنهء ست و ستين و ثمانمايه [ 866 ] در ده سالگى سرير سلطنت را به عزّ وجود خويش زيب و زينت [ 233 ] داد و ابواب معدلت و احسان بر روى روزگار كافهء انام از خواصّ و عوام بگشاد .
شعر
به قومى كه اقبال خواهد خداى * دهد خسرو عادل نيك راى
آنچه از بدايع آثار و غرايب اطوار و مكارم اخلاق و مراسم اشفاق از آن خسرو آفاق به ظهور آمده ، عشر عشير آن از آبا و اجداد عالىنژادش صدور نيافته و سعت مملكت و اسباب حشمت و وفور شوكت آن پادشاه والانهمت به جايى رسيده بود كه از سلاطين هند مثل آن مردى نيست . از جمله هزار غلام ترك قبچاقى از خواصّ مماليك با كمر زر و قباى زركش دست ادب بر سينه نهاده در برابر ايستاده بودند .
شعر
همه چو لاله كله كج نهاده بر تارك * همه چو غنچه قبا تنگ بسته تا دامن
آن پادشاه عاليشأن نيز زمام رتق و فتق امور رعايا و برايا را در كف كفايت دستور زمان خواجهء جهان نهاده پايهء قدر او را از پيشتر به مراتب بيشتر ساخت و بعد از استقرار دولت ، پرتو التفات بر تسخير بلاد و قلاع كفّار و قلع و قمع اساس استكبار ايشان انداخته مملكت وسيع عريض در حيز تصرّف درآورد . و چون ديگر سلاطين در فتح قلاع و تسخير بلاد به مجرّد اطاعت و انقياد و ارسال تحف و هدايا اكتفا
هامش
( 1 ) . تاريخ فرشته ، ج 1 ، 347 : « ناگاه نيم شب ناله و نوحه برخاست كه نظام شاه بهمنى از جهان درگذشته جاى خود را به ديگران گذاشت . و اين واقعه بعد از آن كه دو سال و يك ماه شاهى كرده بود در شب سيزدهم ذى قعده سنهء سبع و ستين و ثمانمايه ( 867 ) روى نمود » .