جنگهاى خسرو پرويز با روم
اين جنگها از 603 تا 627 ميلادى امتداد يافت و كيفيات آن از اين قرار است تا وقتى كه مريس امپراطور روم بود روابط ما بين دو دربار كاملا صميمانه بود ولى در 603 مريس را كشتند و پسر او بايران آمده به خسرو پرويز پناهنده شد و او بپاس حقوق امپراطور مقتول جانشين او فكاس « 1 » را بامپراطورى نشناخت اين بود كه جنگ ما بين دولتين شروع شد خسرو با لشكرى جرار وارد بين النهرين گرديده با بهرهمندى پيشرفت و شهر دارا را محاصره كرده بعد از سه سه ماه آن را گرفت ( 605 ) بعد آمد ( دياربكر ) و ادس و حرّان و سائر استحكامات رومىها را تسخير كرد پس از آن قشون ايران از فرات گذشته ( هيريوپوليس ) و ساير شهرهاى رومى را گرفته تا نزديكى بيروت امروزه تاخت از طرفت ديگر اردوى ديگر ايران از طرف ارمنستان حمله به كاپادوكيّه برده فريژيّه و دو ولايت ديگر آسياى صغير را غارت كرد و در آسياى صغير بقدرى پيش رفت كه اهالى قسطنطنيه مضطرب شدند اوضاع دولت روم در اين زمان قرين هرجومرج بود فكاس كه تخت سلطنت را غصب كرده بود نتوانست در مقابل فتوحات خسرو كارى كند . از طرف ديگر فشار ايرانيها باعث وحشت و اضطراب در ممالك روم شده بحرانى توليد كرد اين بود كه هراكليوس كه در تاريخ ايران معروف به هرقل است از آفريقا با كشتىهائى به قسطنطنيه آمد و با همراهى مردم زمام امور را بدست گرفت ( 610 ) .
از طرف ديگر خسرو بجهانگيرى خود ادامه داده در 611 به شامات تاخت و
هامش
( 1 ) -Phocas .