از مختصر مذكور به خوبى مشاهده مىشود كه اخلاق آريانهاى ايرانى نتيجهء منطقى معتقدات آنها و مبنى بر فايده انسان بوده با وجود اين بطوريكه تاريخ نشان مىدهد و تتبعات محققين جديد ثابت مينمايد اين اخلاق كه بر اصل منش نيك - گفتار نيك - كردار نيك - بناشده بود در عالم قديم تازهگى داشت و وقتىكه آريانهاى ايرانى به آسياى غربى آمده دولتهاى بزرگى تشكيل نمودند يك نوع انقلاب اخلاقى را در شرق نزديك باعث شدند چه اخلاق آنان برتى داشت بر اخلاق تمام مللى كه قبل از آنها در آسياى غربى يا شرق نزديك حكومت كرده بودند مثل سومريها - كلدانيها - آسوريها - فنيقيها و مصرىها اين است كه محققين روى كار آمدن آريانهاى ايرانى را بسان واقعهء مهمى تلقى كردهاند و ايران قديم را در تاريخ نشو و نماى تمدن بشر عاملى مىدانند كه داراى اهميت واقعى بوده يكى از نويسندگان عصر حاضر ميگويد « هرچه باشد لشگرهاى ايران مبلغين انقلاب اخلاقى بودهاند » « 1 » چون پائينتر صحبتى در اين باب خواهد بود شرح اين مطلب را بموقع و جاى خود حواله ميكنيم .
هامش
( 1 ) -Henri Berrدر مقدمه كتابى كه موسوم به « ايران قديم » و تأليف كلمان هووار است .