ميكردند ولى مجازات دزدى سخت بود دزد را در محبس و در كند و زنجير نگاه ميداشتند و بعد از اقرار او در حضور قاضى بدار مىآويختند كور كردن ( كشيدن ميل به چشم ) و امثال آن معمول بود خصوصا نسبت بشاهزادگانى كه ياغى ميشدند بريدن گوش يا بينى و مصلوب نمودن و سنگساركردن نيز معمول بوده چنان كه مانى را مصلوب نموده بعد پوستش را كندند . شاپور دوم يك قسم مجازاتى نسبت بيك سردار ترسو كه از جنگ فرار كرده بود مجرى داشت كه گويا سابقه نداشته توضيح آنكه بسردار مزبور آنقدر خون گاو نر خوراند كه باعث هلاكت او شد مجازاتهائيكه به تبعهء مسيحى ايران در مورد ارتكاب آنها بجنايات داده ميشد خيلى سخت بود و جهت آن هم اين است كه ايرانيهاى آن زمان مسيحىها را هم مذهب و دوست روميها ميدانستند و نيز اشخاصى كه مذهب مانى و مزدك را قبول نموده بودند سخت مجازات ميشدند كلمان هوار راجع بمجازاتهاى ايران قديم مينويسد : اگرچه مجازاتهاى ايرانى خيلى سخت و بعضى دور از حس انسانيت بود و ليكن ايرانيها چيزى به آنچه آسوريها و بابليها قبل از آنها ميكردند و خلفاى بنى اميه و عباسى بعد از آنها كردند نيفزودند و روميها هم مجازاتهائى كه ميدادند شبيه مجازاتهاى آنها بود اين نوع مجازاتها در اروپا هم معمول بود و فقط از اواخر قرن هيجدهم از شدت آنها كاست در مورديكه ترديد در مقصر بودن متهم حاصل ميشد گاهى بوسائل موهوم ( وريه ) متشبت ميشدند مثلا متهم را واميداشتند از ميان دو آتش بگذرد و اگر سالم بيرون ميآمد بىتقصيرش ميدانستند گاهى اين نوع امتحانات به ترتيبات ديگرى ميشد يكى از خصائص مجازاتهاى زمان ساسانى بطوريكه مينويسند اين بوده كه مجازات جانى از خود او بخانواده او سرايت ميكرده است مثل اينكه تمام خانواده بايستى ضامن همديگر بوده همگى مسئول باشند اين ترتيب در مراحل اوليه تمدن بشر در همه جا بوده و ليكن وجود چنين ترتيبى در زمان ساسانيان خيلى غريب به نظر ميآيد و
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2860
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٢٨٦٠