تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2850

مساهمون:

ص٢٨٥٠
تكميل كرده‌اند عده ديوانها معلوم نيست و ليكن از آنجا كه خلفاى بنى عباس هميشه سعى داشتند كه تشكيلات دولتى خود را از تشكيلات ساسانى اقتباس كنند و در همه چيز از آنها تقليد ميكردند ميتوان گفت كه ديوانهاى ذيل در زمان ساسانيها نيز بوده است . 1 ) كارهاى جنگى 2 ) چاپارخانه 3 ) اوزان واكيال 4 ) ماليات‌ها 5 ) سكه‌ها 6 ) ارسال مراسلات 7 ) ديوان عدليه جزائى 8 ) ديوان امتيازات دولتى . اين هم محقق است كه در دفترخانه شاهى براى هر نوع امور مهر مخصوصى بوده مثلا مهرى براى دفترخانه امور سرّى و مهرهاى ديگر براى امور عدليه جزائى و امتيازات دولتى و غيره . عده مهرهاى سلطنتى در زمان خسرو پرويز نه بوده‌است ( اين عده نيز تأييد مىكند كه عدّه ديوانها نه بوده ) مهر شاه حلقهء بوده كه روى آن صورت گرازى نقش شده بود و در مواردى كه امضاى عهدنامه يا قراردادى با دول مستقله يا دست نشانده ايران لازم ميشد باصل سند كيسه كوچكى كه حاوى نمك و به مهر سلطنتى ممهور بود الحاق ميكردند كه وثيقهء نشكستن عهد و پيمان يا سوگند باشد . ترتيب امور در حضور شاه از اينقرار بود كه بمحض صدور امرى ايران دبيربذ يا مهيشت دبيربذ در حضور شاه آن را مينوشت و مستخدم ديگرى آن را در دفتر داخل ميكرد ( اين دفتر ماه به ماه به مهر سلطنتى رسيده تسليم دفتر راكد ميگرديد ) بعد اصل نوشته بمهردار سلطنتى داده ميشد و او آن را مهر كرده نزد ديوان يا مأمور
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2850 | حسن پيرنيا ( مشير الدوله )