( موارد آن را در كتاب اوّل از قول هرودوت ذكر كردهايم ) .
چنان كه گفته شد ، بقول تلماها اوّل پادشاه خسرون اورروى پسر خويا بود و پس از پنجسال عبدو پسر مازااور « 1 » بتخت نشست و هفت سال بعد فرهدشت پسر گبرو « 2 » جانشين او گرديد . او پنجسال سلطنت كرد و پس از آن پسرش باكرو « 3 » بتخت نشست و سه سال حكم راند ( بعضى تصوّر ميكنند ، كه اسم او مصحّف پاكر اشكانى است ، ولى برخى به عكس گويند ، كه مصحّف بكر يا بكير است ، چون اين صفحه عربنشين بوده ، ما عقيده آخرى را ترجيح ميدهيم . م . ) . پسر باكرو پس از او بتخت نشست و 20 سال سلطنت كرد ، او همنام پدرش بود . چنين به نظر ميآيد ، كه او در اواخر سلطنتش گرفتار يكنفر مدّعى ماآنو نام گرديده و مجبور شده حكومت را با او تقسيم كند ، ولى مدّعى مزبور بيش از چهار ماه بهرهمندى نداشته و جايش را به آبگارفيكا « 4 » ( فيكا يعنى لال ) داده و اين شخص پس از دو سال باكرو را كشته و تنها زمامدار اين صفحه گرديده . پس از آن اسامى پادشاهان خسرون مانوس يا ماننس « 5 » و آبگار يا آوگار « 6 » بود . اسم اوّلى را بايد مصحّف اسم ايرانى دانست زيرا تاسىتوس آن را منوبازوس « 7 » نوشته ( سالنامهها ، كتاب 15 ، بند 1 ) و يوسف فلاويوس همچنان ( تاريخ قديم يهود ، كتاب 20 ، بند 2 ) و موسىخورن - مونوواز « 8 » ( تاريخ ارمنستان ، كتاب 2 و 23 ) .
منوبازوس هم معلوم است ، كه مصحّف مينوباذ پارسى مىباشد ، ولى نام دوّم بايد مصحّف اكبر باشد ، زيرا اكبر در ابتداء آكبار شده بعد آكبار به آبكار و آبگار تبديل يافته ( بر سكّهها به زبان يونانى آبگاروس كندهاند ، ولى ميدانيم ، كه يونانيها و روميها و غيره اسامى را تصحيف ميكردند . م . ) .
پس از مرگ آبگار لال فهرست سلسله پادشاهان خسرون چنين است :
1 - آبگار ، كه در 70 ق . م بتخت نشست و در 57 ق . م درگذشت . او متّحد تيگران
هامش
( 1 ) -Abdou fils de Mazaour .( 2 ) -Faradascht fils de Gabrou .( 3 ) -Bacron .( 4 ) -Abgar Fika .( 5 ) -Manus ou Mannos .( 6 ) -Abgare ou Avgar .( 7 ) -Monobazus .( 8 ) -Monovaz .