تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 975

مساهمون:

ص٩٧٥
( توسيديد ، كتاب هشتم ، بند 58 ) : « 1 - تمام مملكت شاه ، كه در آسيا است در تحت اقتدار شاه باقى خواهد ماند و آن را چنان كه بخواهد اداره خواهد كرد . 2 - لاسدمونيها و متحدين آنان بمملكت شاه با نيّت بد داخل نخواهند شد و شاه هم با نيّت بد بمملكت لاسدمونيها و متحدين آنان تجاوز نخواهد كرد . 3 - اگر كسى از لاسدمونيها يا متحدين آنان به خاك ممالك شاه با نيّت بد برود ، لاسدمونيها و متحدين آنان ممانعت خواهند كرد و ، اگر كسى از مملكتى ، كه در تحت اقتدار شاه است ، بر لاسدمونيها يا متحدين آنان قيام كند ، شاه با او مخالفت خواهد ورزيد . 4 - تيسافرن ببحريّهء كنونى كمك پولى خواهد رسانيد ، تا بحريّهء شاه وارد شود . 5 - پس از ورود بحريّهء شاه ، لاسدمونىها يا متحدين آنها مختار خواهند بود بحريّهء خود را نگاهدارند ( يعنى جيرهء سپاهيان را پرداخته نگذارند متفرّق شوند ) و اگر بخواهند كمك پولى از تيسافرن دريافت كنند ، او خواهد پرداخت ، ولى همين كه جنگ تمام شد ، لاسدمونىها و متحدين آنان پولى را كه دريافت كرده‌اند ، پس خواهند داد . 6 - وقتى كه بحريّهء شاه آمد بحريّهء مزبوره و بحريّهء لاسدمونىها و متحدين آنان متفقا جنگ خواهند كرد . اين مطلب منوط به نظر تيسافرن و لاسدمونيها و متحدين آنان است و ، اگر بخواهند با آتن صلح كنند ، با موافقت يكديگر خواهند كرد » . تفاوت بيّنى ، كه بين اين معاهده و معاهدهء اوّلى و ثانوى ديده مىشود ، در بند اوّل است و معلوم است ، كه بر اثر اعتراض ليخاس لاسدمونيها طورى اين بند را انشاء كرده‌اند ، كه شامل مستملكات سابق ايران در اروپا نگردد . اين معاهده بقول توسيديد در سال 13 سلطنت داريوش بسته شد ( سال بيستم جنگهاى پلوپونس ) . تيسافرن پس از عقد اين معاهده جيره را ميرسانيد و مانند سابق همواره وعده ميداد ، كه بحريّهء ايران قريبا خواهد رسيد ، و حال آنكه از آن خبرى نبود ، زيرا نه فينيقىها ميخواستند مجدّدا با آتنىها دست و گريبان شوند و نه سرداران ايران ، كه در بحريّهء مذكوره بودند . تيسافرن هم ميدانست ، كه وعده‌هائى بر خلاف حقيقت ميدهد و ، اگر هم بحريّه برسد ، آن را به كار نخواهد انداخت ، زيرا شكى نداشت ، كه بحريّهء آتن در مقابل بحريّهء ايران و لاسدمون مضمحل خواهد شد و چنين