يافته . پوشش ديوارها از گج است يا از ملاطى ، كه ضخامت آن از دو تا سه سانتيمطر است . تمام درگاهها و طاقچهها بطاقى منتهى مىشود و تمام طاقها نيمدايره است ، مگر طاقهاى طالار و گنبدها ، كه بيضى است .
سروستان
اين محلّ در جنوبشرقى شيراز و كنار راهى واقع است ، كه از شيراز به داراب ميروند ( در نزديكى درياچه محلّو يا مهارلو ) .
در اينجا خرابههاى بنائى است ، كه چنين وصف كردهاند « 1 » : اين بنا كوچكتر از بناى فيروزآباد است ( طول آن 40 مطر است در عرض 33 ) . سه مدخل طاقدار از سمت مغرب وجود دارد و جبهه با ستونها تزيين شده .
پشت مدخل مركزى طالارى است تقريبا بوسعت 11 مطر مربع ، كه گنبدى بلند دارد . پشت اين طالار حياطى است و از طرف چپ آن مدخلى ، كه راهرو اطاقى است و اين اطاق داراى ستونهائى كوتاه و دوبدو نزديك بهم مىباشد . از طرف مغرب اطاقى است ، كه نيز داراى چنين ستونهائى است . پشت اين اطاق اطاقى است گنبددار ، كه وسعتش كمتر است . در جبههء شرقى فقط يك در است و از جنبين آن دو اطاق كوچك . پلّهكانى براى صعود به صفّهها نيست . شكل طاقها و گنبدها همان است ، كه در عمارت فيروزآباد ذكر شد ، الّا اينكه گنبدها و طاقها از آجرهاى قوى ساخته شده و اندازهء آنها چنين است : طول 28 ، عرض 25 و قطر 2 سانتيمطر . آجرها را روى ملاطى گذاردهاند كه 2 سانتيمطر قطر دارد ، آجرها سرخ است و خوب پخته شده . ديوارهاى درون اطاقها را با ملاطى از سنگ و آهك پوشيده ، ستونها را از آجر ساخته و روى آن را با ملاط اندودهاند .
چنين به نظر ميآيد ، كه درون اين بنا كمتر از بناى فيروزآباد تزيينات داشته و از عمارت مزبور هم بدتر مانده . از حيث موادّى كه به كار رفته و طرز معمارى ، هر دو بنا از يك زمان و از يك مكتب ( يعنى يك سبك ) است .
فراشآباد
در يك وادى در سه منزلى فيروزآباد از طرف غرب بناى كوچكى است ، كه خيلى خراب شده و بواسطهء همين دو جهت
هامش
( 1 ) -Ilidem p . 565 .( در همانجا صفحهء 565 ) .