( كتزياس ، قطعهء 31 ، بند 83 ، ژيلمر ) « 1 » . با كشته شدن پىسوتنس قضيّهء او خاتمه نيافت ، توضيح آنكه چندى بعد پسر او آمرگس « 2 » ، كه بقول توسيديد ( كتاب 8 ، بند 5 ) پسر طبيعى پىسوتنس بود « 3 » ، در كاريّه ياغى شده مدّتى در مقابل تيساقرن پافشرد . جهت اين بود ، كه آتنيها به او كمك ميكردند . بالاخره پلوپونسىها او را در يازس « 4 » ، يكى از شهرهاى ينيانى گرفته به تيسافرن تسليم كردند ، تا اگر صلاح بداند او را نزد شاه بفرستد ( 412 ق . م ) . توسيديد گويد ( كتاب 8 ، بند 28 ) كه پلوپونسيها در اينموقع يازس را غارت كرده پول زياد از آنجا بدست آوردند ، زيرا اين محل از قديم الايّام با ثروت بود . بعد آنها چنين كردند : سپاهيان اجير آمرگس را ، كه از پلوپونس بودند جزو قشون خود كردند ، ولى شهر را با تمامى سكنهء آن از آزادها و بندگان و اسرا به تيسافرن تسليم داشتند و در ازاى آن موافق قرارداد بهر سرى از سكنه يك در يك گرفتند ( 18 فرانك و نيم طلا يا 90 ريال ) « 5 » .
كنكاشها
چنان كه بالاتر ذكر شد ، سه خواجه يعنى آرتكسارس ، آرتابازان و آتواوس در دربار داريوش مقتدر بودند و بعد از پريزاد نفوذى فوقالعاده نسبت به داريوش داشتند . پس از چندى اوّلى از اقتدار زياد مغرور گشته خواست تخت را تصاحب كند و با اين مقصود كنكاشى ترتيب داد ، تا داريوش را بكشد ، ولى نقشهاش به زودى كشف و خود او گرفتار شده به حكم پروشات نابود گرديد . شرح قضايا را كتزياس چنين نوشته ( كتزياس ، قطعهء 32 ، بند 54 - 56 ) « 6 » چون پروشات حسّ كرد ، كه اين خواجه ، چنان كه ملكه مايل بود ، در مقابل احكام او خم نميشود ، بناى دسائس را بر ضدّ او گذارده
هامش
( 1 ) -Ctesias . Fr . 31 83 . Gilmore .( 2 ) -Amorges .( 3 ) - يعنى از زن غيرعقدى بوده .
( 4 ) -Jasos .( 5 ) - اگر نوشتههاى كتزياس را صحيح بدانيم ، از اسم آمرگس چنين به نظر ميايد ، كه اين خانواده سكائى بوده ، يعنى از سكاهاى هومهورك داريوش اوّل ، كه در كتيبهء بيستون بزرگ ذكر شده . يوستى پىسوتنس را پسر ويشتاسپ و نوهء خشيارشاي اوّل ، كه والي باختر بود دانسته ( نامهاى ايرانى ، صفحهء 399 ) . اين نظر مبانيت با عقيدهء يوستى ندارد ، زيرا ممكن بوده ، كه پىسوتنسزن سكائى داشته باشد .
( 6 ) -Ctesias . Fr . 32 54 - 56 , Cilmore .