كه از سنگ در هر طرف تراشيده شده ، ديوارها را بهتر ميتوان وارسى كرد . در هر ديوار دو در است و جرزهاى آنها بنقوش بسيار مهمّى مزيّن . نقش جرزهاى دو درى ، كه از طالار روبرواق شمالى باز مىشود ، چهار مرتبه مجلس بارشاهى را ، چنان كه در سان مردمان و ملل مشاهده افتاد ، مينمايد « 1 » اين مجلس نيز بوسيله رشتههاى گل و بوته بمنطقههاى مختلف تقسيم شده . در پائين پنج رديف مستحفظ روبروى يكديگر ايستاده ، در وسط معبرى باز گذاشتهاند ، كه از آن ميبايست بحضور شاهنشاه رسيد ، در بالا ديده مىشود ، كه شاهنشاه روى كرسى با دو نفر از امراء مملكت زير شادروانى نشسته ، دو نفر از ارباب مناصب در دو طرفش قرار گرفتهاند و يك نفر مادى ، كه داراى منصب بزرگى است ، در حضور شاه بار يافته . بالاى اين مجلس هيكل بالدار رمز اهورمزد منقوش است « 2 » . دو در به قرينهء اين دو در ، در جدار عقب ساخته شده و باز چهار بار مىنمايد ، كه شاه بر سرير زير شادروانى نشسته و تنها يك پيشخدمت در عقب ايستاده . اينجا كرسى سلطنت بر تختى قرار گرفته ، كه در نقوش مقابر شاهان هم ديده مىشود و در كتيبهء داريوش در نقش رستم گاث ( گاه بپارسى كنونى ) يعنى تخت ناميده شده . اين تخت بتختهاى مشهور ارگ در طهران ، خصوصا بتخت مرمر كريمخان زند ، شباهت دارد .
كف اين تخت بر سه رديف مجسّمه ، كه كليّة 28 تا است و ملل مختلفهء ممالك را نشان ميدهد ، قرار گرفته . چهارده تن بر نبش راست جرز و چهارده تن ديگر در نبش چپ نقش شده . اين نقوش مىرساند ، كه اين نوع بناها قصر بار بوده و ظاهرا رواقهاى عمارت به سلام عام در جشنهائى مانند عيد نوروز اختصاص داشته و آنچه ، كه در حجّاريهاى جلو اپدانه ديده مىشود ، در همينجا به عمل ميآمده . اسم وسدهيو ، كه بدروازه دادهاند ، به همين مناسبت بوده ، يعنى درى ، كه از آن « تمام ممالك » يعنى نمايندگان آنها ميگذرند . بنابراين رواقها مجلس عام بوده و طالار مركزى
هامش
( 1 ) - بگراورهاى شمارهء 27 در صفحهء 716 ، 34 در صفحهء 786 ، 37 در صفحهء 826 و 87 در صفحهء 1428 رجوع شود .
( 2 ) - مقصود نويسنده فروهر است .