( 99 ) - دو دريكى طلا ( باركلاىهد « مسكوكات » )
وجود دارد و در كارون هم تا اواخر قرن هيجده ميلادى وجود داشت . تجارت بابل از راه خليج پارس اگر هم كم شده باشد ، هيچگاه بكلّى موقوف نشده و بنادر ايران از اين راه با هند ارتباط مييافته . بهرحال مسلّم است ، كه اسكندر ميخواست اين سدّها را خراب كند ، ولى قبل از اجراى اين منظور فوت كرد . بعد در اواخر قرن چهارم ق . م تجارت خليج پارس موقتا رونقى يافت ، ولى در زمان امپراطورى روم ، همين كه روميها بر درياهاى مشرق مسلّط شدند ، تجارت درياى احمر بالا گرفت و از رونق خليج كاست » .
از بنادر ممالك تابعه ايران اينها معروف بودند ( بنقشه دولت هخامنشى رجوع شود ) :
اوّل - در كنار درياى سياه : 1 - در كلخيدفازيس « 1 » - آتن « 2 » . 2 - در آسياى صغير :
طرابوزن « 3 » - سرازونت « 4 » - آميزوس « 5 » - سينوپ « 6 » - سسام « 7 » - هراكله « 8 » ( ارگله كنونى ) .
دوّم - در بوغاز بوسفور : كالسدون « 9 » ( قاضىكوى ) از اينطرف و بيزانس « 10 » از آنطرف . در نزديكى مصب دانوب - ايستروپوليس « 11 » .
سوّم - در كنار بحر الجزائر بنادرى زياد بود ، كه مشهورترين آنها چنين نام داشتند : لامپساك « 12 » - مىلت - هاليكارناس .
چهارم - در كنار درياى مغرب : 1 - در فينيقيّه : ميريآندرس « 13 » - آرادس « 14 » ( آراد يا ارواد ) - بيبلوس « 15 » - بريت ( بيروت ) - صيدا - صور - عكّو ( آكه يا آسه ) - آسگالن - غزه . 2 - در مصر : پلوز ( در شعبهء اوّل مصبّ نيل از طرف
هامش
( 1 ) -Phasis .( 2 ) -Athenes .( 3 ) -Trapezonte .( 4 ) -Cerasunte .( 5 ) -Amisos .( 6 ) -Sinope .( 7 ) -Sesame .( 8 ) -Heraciee .( 9 ) -Chalcedone .( 10 ) -Bysance .( 11 ) -Istropolis .( 12 ) -Lampsaquee .( 13 ) -Myriandros .( 14 ) -Arados .( 15 ) -Byblos( جبل ) .