بشما اجازهء ساختن معبد را داده كار را توقيف كنيد ، تا اين مطلب بسمع داريوش پادشاه برسد . بعد والى ماوراءنهر مطلب را به داريوش اطلاع داده افزود كه يهوديان ميگويند ، در زمان كوروش چنين حكمى صادر شده ، خوب است در خزانهء پادشاه ، كه در بابل است ، تفحّص كنند ، تا معلوم شود ، كه چنين حكمى صادر شده يا نه . آنگاه داريوش امر كرد در كتابخانهء بابل ، كه خزانهها در آنجا بود ، تفحّص كردند و در قصر احمنا « 1 » ، كه در ولايت ماديها است ، طومارى يافتند و تذكره در آن بدين مضمون بود . . . . ( مضمون فرمان كوروش در صفحه 401 ذكر شده ) . پس از آن داريوش مفاد فرمان كوروش را بوالى ماوراءنهر اطلاع داده امر كرد ، كه هركس بر خلاف اين فرمان عمل كند از خانهاش تيرى گرفته و او را بر آن آويخته مصلوب دارند و خانهء او ، از جهت ضديتى كه كرده ، مزبله شود . بر اثر اين حكم والى ماوراءنهر فورا اقدام كرد و خانهء خدا ساخته شد .
بنابر آنچه از كتاب عزرا ذكر شد ، روشن است ، كه در زمان كوروش برحسب حكم او ساختن معبد شروع گشته ، ولى بعد بين آنهائى ، كه از بابل بفلسطين مراجعت كرده بودند و كسانى كه در محلّ مانده باسارت ببابل نرفته بودند ، اختلافى روى داده و بواسطه ضدّيت اين دو دسته با هم ساختن معبد بتأخير افتاده . پس از آن از زمان كوروش تا زمان داريوش اوّل و بعد از او تا خشيارشا اين كار متوقف بوده تا در زمان اردشير اوّل ( درازدست ) اشخاصى ، كه از بابل به بيت المقدس رفته بودند خواستهاند ساختن معبد را دنبال كنند ، ولى باز معاندين آنها به اردشير نامه نوشته ذهن او را مشوب داشتهاند و اين دفعه حكم صريح صادر شده ، كه معبد را نسازند و بالاخره در زمان داريوش دوّم معبد را بانتها رسانيدهاند ، ولى در اينجا يك عيب توجه خواننده را جلب مىكند و آن اين است ، كه گفته شده زرّ بابل و يشوع اسراى يهود را از بابل به بيت المقدس بردند و همان زرّ بابل و يشوع به حكم داريوش ساختن معبد را بانتها رسانيدند و روشن است ، كه در اينصورت لازم ميآيد ، عمر زرّ بابل و يشوع را لااقل يكصدوپنجاه سال بدانيم ، و حال آنكه چنين عمرى طبيعى نيست . بنابراين نتيجه چنين مىشود ، كه اگر اسامى شاهان هخامنشى و ترتيب سلطنت آنها را چنان دانيم ، كه در كتاب عزرا ضبط شده و كاملا موافق
هامش
( 1 ) - بايد مصحّف هگمتان ( همدان ) باشد .