چون ديودور معيّن نكرده ، كه مقدار شمش طلا چه بوده ، نميتوان مقدار ذخاير خزانهء شوش را معلوم كرد . باوجود اين ، اگر تمام شمشها را نقره بدانيم ، باز مقدار ذخاير مزبوره به پول كنونى به 724 ميليون فرنك طلا يا سه ميليار و ششصد و بيست ميليار ريال بالغ مىشود ( اين حساب حدّاقلّ است ) ولى بعض نويسندگان جديد مقدار ذخاير نقدى خزانهء شوش را هفتاد ميليون ليرهء انگليسى معيّن كردهاند ، كه تقريبا ضعف مبلغ مذكور مىشود ( ر . و . راجرس ، تاريخى از ايران قديم ، صفحهء 330 ) « 1 » . اين ذخاير را بقول ديودور از ازمنهء قديم جمع كرده بودند ، تا در مواقع بليّات سخت به مصرف برسانند . كنتكورث مقدار ذخيرهء خزانه را پنجاههزار تالان نوشته ، كه تقريبا همان مبلغ مىشود ( كتاب 5 ، بند 2 ) .
پلوتارك گويد ( اسكندر ، بند 51 ) كه اين ذخيره چهلهزار تالان نقرهء مسكوك بود و اشياء نفيسه و پارچههاى ارغوانى اعلى بوزنى معادل پنجهزار تالان . پارچهها را در مدّت 190 سال جمع كرده بودند و باوجود اين از درخشندگى آنها نكاسته بود . مورّخ مذكور علاوه كرده ، كه رنگ سرخ اين پارچهها را از عسل و رنگ سفيد را از سفيدترين روغن ساختهاند ( حساب حدّاقل با روايت پلوتارك موافقت دارد ) . بعد پلوتارك از قول دىنن گويد : شاهان پارس براى اينكه نشان دهند ، كه ممالك تابعهء پارس تا كجا كشيده ، آب رود نيل و ايستر ( دانوب ) را آورده در خزانه ميگذارند . آريّان نوشته ، كه فقط مقدار نقره به پنجاههزار تالان ميرسيد ( كتاب 3 ، فصل 6 ، بند 2 ) « 2 » .
در شوش اسكندر خواست بر تخت شاهان ايران نشيند و ، چون قامت او كوتاه و پلّههاى تخت بلند بود ، پاهايش به پلّهء آخرى نرسيد و يكى از غلام پيشخدمتان اسكندر دويده ميزى آورد ، تا پاهاى او روى آن قرار گيرد . يكى از خواجهسرايان داريوش ،
هامش
( 1 ) -R . W . Rogers . A . Hist . of Anc . Persia . p . 330 .( 2 ) - مترجم آريّان عقيده داشته ، كه مقدار ذخاير بيش از آن بوده كه مورّخين قديم نوشتهاند . بعقيدهء او با ذخاير قصر شوش ممكن بود ده مقابل مقدونيّه را خريد ، ولى مدركى براى اين عقيده بدست نميدهد .