وانمود ، كه از اين واقعهء غيرمترقبه هراسناك است ، به اين طرف و آنطرف دويد و بر اضطراب و وحشت جماعتى ، كه از قصد خائنانه او آگاه نبودند ، افزود .
سپاهيان مقدونى ، كه حمله ميكردند ، باشخاصيكه قبل از همه فرار كرده بودند ، رسيدند . در ميان اينها زنانى بودند ، كه اطفال خود را در آغوش كشيده ميدويدند و نيز سه دختر اردشير سوّم ، زن او و دختر اكزاترس « 1 » برادر داريوش ، زن ارتهباذ ، كه از متنفّذات دربار ايران بشمار ميرفت ، و پسر او ، كه ايليونه « 2 » نام داشت ، زن فرناباذ والى ولايات دريائى آسياى صغير ، زن منتور ، سه دختر او ، زن ممنن و پسر او و كسانى زياد از نجباى ديگر ايران ، كه تماما اسير شدند . از اسراء غيرايرانى يونانيهائى بودند ، كه پس از اينكه يونانيان عهدى با اسكندر بستند ، طرفدار ايران شده جلاى وطن كردند ، مانند آريستوگىتون « 3 » ، دروپيد « 4 » ، افىكرات آتنى ، پوزيپپوس « 5 » ، اونوماستريد « 6 » ، مونيموس « 7 » ، كالّىكراتيد « 8 » لاسدمونى ، كه تماما از معاريف بشمار ميرفتند .
مقدار پول و ذخاير و اموالى كه بدست مقدونيها افتاد ، چنين بود : مسكوكات نقره معادل دوهزار تالان « 9 » ، اسباب نقره معادل پانصد تالان ، چهارپايان بنه هفتهزار رأس ، گردونهها و البسهء فاخره بعدّهاى زياد . شمارهء اشخاصى را ، كه حاكم دمشق فريب داده ناگهان تسليم مقدونيها كرد ، تقريبا سىهزار نوشتهاند . اين حاكم خائن به زودى بكيفر اعمال خود رسيد ، توضيح آنكه يكى از شركاء او در اين خيانت ، كه به قدر او فاسد نبود ، وى را كشته و سرش را بريده براى داريوش برد ( كنتكورث ، كتاب 3 ، بند 13 - مورّخ مذكور بمناسبت اين روايت گويد ، كه پارسيها حمال را گانگاباس « 10 » گويند ) . تسّاليانى كه ، در قشون پارمنين بودند ، غنائمى زياد از اينجا بدست آوردند و سپاهيان ديگر مقدونى هم ثروتمند شدند . پلوتارك گويد : مقدونىها ، كه براى اوّلين دفعه مزه طلا و نقره و زنان و تجمّلات مشرق را چشيدند ، از اين ببعد با شوق و حرارت بهر راهى ميرفتند ، تا اثرى از ثروتهاى پارس كشف
هامش
( 1 ) -Oxathres .( 2 ) -Ilionee .( 3 ) -Aristogiton .( 4 ) -Dropide .( 5 ) -Pausippus .( 6 ) -Onomastride .( 7 ) -Monimus .( 8 ) -Callicratide .( 9 ) - تقريبا پنج ميليون تومان يا 50 ميليون ريال .
( 10 ) -Gangabas .