از بيخوبن برافكندند و اهالى را برده دانست . از اينجا اسكندر عازم فريگيّه شده به طول درياچهء آسكانيوس « 1 » بدان ولايت رهسپار گرديد ( آريّان ، كتاب 1 ، فصل 6 ، بند 2 - 3 - كنتكورث ، كتاب 2 ، بند 12 ) .
كارهاى ممنن
در اين احوال ، كه اسكندر صفحات دريائى را يكايك تصرف ميكرد ، ممنن باقىماندهء قشون ايران را جمع كرده درصدد بود ، كه اسبابى فراهم آرد ، تا اسكندر آسيا را ترك كرده بمقدونيه برگردد . او ميخواست جنگ را به يونان و مقدونيّه برد و ، چنان كه مورّخين يونانى نوشتهاند ، تمام اميدوارى داريوش در اين زمان بكفايت و كاردانى او بود . بالاتر گفته شد ، كه داريوش او را والى تمام صفحات دريائى كرد و پول وافى براى او فرستاد . پس از آن ممنن از هرجا كه توانست قشون اجير بگيرد ، گرفت و با سيصد كشتى ، كه در اختيار او بود ، بلامانع در درياها سير ميكرد و اوضاعى را ، كه موافق يا مخالف نقشهء پرعرض و طول او بود ، بدقت ميسنجيد . در ابتداء او بقلاعى حمله برد ، كه مانند لامپساك چندان خوب حفظ نميشد . بعد او بتسخير جزائرى پرداخت ، كه بين دو قارهء آسيا و اروپا واقع بود و هرچند مقدونيها سواحل هر دو قاره را داشتند ، ولى چون بحريّه نداشتند ، نميتوانستند اين جزائر را تصرّف كنند . در اينجاها ممنن از نفاقى كه بين اهالى بود استفاده كرد ، توضيح آنكه بعض اهالى طرفدار اسكندر بودند و برخى طرفدار ايران . متنفّذين حكومت ايران را بر مساواتى ، كه از طرز و شكل حكومت مردم حاصل شده بود ، رجحان ميدادند و بعلاوه در ابقاى حكومت ايران از اين حيث نيز ذىنفع بودند ، كه وجوه زياد از خزانهء ايران دريافت ميكردند .
براى مثل جزيرهء خيوس را ذكر ميكنيم . در اينجا دو نفر از متنفذين ، كه آتناگوراس « 2 » و آپپولونيد « 3 » نام داشتند ، پس از اينكه با اشخاص ديگر دستهء خود همعهد شدند ، كس نزد ممنن فرستاده او را بتسخير اين جزيره دعوت كردند و سردار مزبور ، همين كه اين جزيره را تصرف كرد ، ساخلوى در آنجا گذارده حكومت را به آپپولونيد و دوستان او سپرد .
هامش
( 1 ) -Ascanius .( 2 ) -Athenagoras .( 3 ) -Appolonide .