عدّهء كشتگان و مجروحين مقدونى را مورّخين يونانى كم نوشتهاند ، ولى گويند ، بهترين جنگيهاى اسكندر بعدّهء 25 نفر ، كه به هتر « 1 » معروف بودند ، در اين جدال كشته شدند . آريّان گويد ، كه بجز اين 25 نفر عدّهء كشتگان مقدونى 60 نفر سوار و 30 پياده بود . ديودور عدّهء مقتولين ايرانى را دههزار پياده و دوهزار سوار نوشته ( كتاب 17 ، بند 21 ) ، ولى نوشتههاى آريّان و كنتكورث با روايت مورّخ مذكور موافقت نميكند . پلوتارك عدّهء مقتولين قشون ايران را 20 هزار نفر پياده و 25 هزار سوار دانسته . راجع به اين اعداد بايد گفت ، كه هيچكدام به نظر صحيح نميآيد ، زيرا اگر سوارهنظام ايران چنان مقاومتى نشان داد ، كه از قول مورّخين يونانى ذكر شد ، باوركردنى نيست ، كه تلفات مقدونىها اينقدر كم و عدّهء مقتولين ايران به اين اندازه زياد باشد ، بخصوص كه مقدونىها از رودى مانند گرانيك ميگذشتند . اين را هم بايد در نظر داشت ، كه بعض مورّخين معاصر اسكندر مانند آريستوبول « 2 » سعى داشتهاند ، از عدّهء تلفات مقدونىها كاسته و بر عدّهء مقتولين دشمن بيفزايند .
اسكندر براى تشويق سربازان خود بآنهائى ، كه جلادت خود را نموده بودند ، پاداش داد و امر كرد اجساد مقتولين را با طمطراق و دبدبه به خاك سپارند و خود بمجروحين سركشى كرده آنها را بنواخت و بمجسّمهساز معروف خود ليسيپ « 3 » گفت براى 25 نفرى ، كه در جزو قشون آميس « 4 » دليرانه جنگ كرده تماما كشته شده بودند ، مجسّمه بسازد . اين مجسّمهها در نزديكى شهر ديوم « 5 » واقع در مقدونى بود و ، پس از آنكه استقلال مقدونى بدست روميها زوال يافت ، متلّوس « 6 » رومى آنها را به روم برد ( آريّان - كنتكورث ) . آريّان نوشته ، كه اسكندر اجساد سرداران پارسى و حتّى يونانيهائى را ، كه در خدمت ايران بودند ، به خاك سپرد .
كنتكورث گويد : باعث مهم اين فتح خود اسكندر بود ، زيرا او صفوف قشون مقدونى را در موقع عبور از رود بطور معوج بياراست ، تا در حين بيرون آمدن
هامش
( 1 ) -Hetaire .( 2 ) -Aristobule .( 3 ) -Lysippe .( 4 ) -Amis .( 5 ) -Dium .( 6 ) -Q . Metellus .