بسر بردند ( اين رود را بعضى با رود خابور تطبيق كردهاند ، ولى بايد دانست ، كه اين خابور غيراز خابورى است ، كه داخل فرات مىشود . م . ) . رود مذكور ، كه عرضش دو پلطر ( تقريبا شصت ذرع ) مىباشد و ولايت كردوكها را از ارمنستان جدا مىكند ، بمسافت هفت استاد ( تقريبا 1295 ذرع ) در كوههاى اين صفحه جارى است . قشون يونانى در هفت روز ولايت كردوكها را طىّ كرد و در تمام اين مدّت جنگكنان پيش رفت . بعد كزنفون گويد ، كه حملات شاه و تيسافرن نسبت بخطرات و خستگىهاى عبور از اين صفحه چيزى نبود .
يونانيها در سرحد ارمنستان
يونانىها ، همين كه فهميدند ، كه از رنج و تعب بىحد خلاصى يافتهاند ، خواب راحتى كردند ، ولى ، چون روز شد ، ديدند ، كه در آنطرف رود سوارهنظامى است ، كه از سر تا پا مسلّح است و در عقب اين سوارهنظام پيادهنظامى است ، كه براى جنگ حاضر شده . اين قشون از ارامنه و ميگدنيان « 1 » و كلدانىها « 2 » تركيب يافته بود . جائى كه در يك بلندى واقع و قشون مزبور آن را اشغال كرده بود ، فقط سه يا چهار پلطر ( 90 - 120 ذرع تقريبا ) از رود فاصله داشت و تنها يك راه به بالاى اين بلندى هدايت ميكرد .
يونانيها امتحان كردند ، كه از رود مزبور ، در جائى كه محاذى اين راه است ، بگذرند ، ولى معلوم شد ، كه آب تا بالاى سينهء آنها ميرسد ، ته رود هم ناهموار و پر از سنگهاى بسيار لغزنده است و يونانيها نميتوانند اسلحهء خود را در آب داشته باشند . اشخاصى كه خواستند چنين كنند ، جريان آب آنها را غلطاند ، كسانى كه اسلحه را روى سر گذاردند ، برهنه مانده هدف تير شدند . بنابراين يونانىها از رود خارج شده در كنار آن اردو زدند . در اينوقت عدهاى زياد از كردوكها بالاى كوههاى خود جمع شدند و يونانىها بسيار مأيوس و نگران بودند ، زيرا ميديدند در پيش رودى دارند ، كه عبور از آن بواسطهء قشونى ممانعت مىشود و در پس عدهاى زياد از كردوكها ، كه حاضراند حمله كنند . بنابراين اين روز و شب را در اضطراب
هامش
( 1 ) -Mygdoniens .( 2 ) -Chaldeens( بايد مقصود مردم خالد باشد ) .