اردوگاه خود روند ، يكى از جارچيها را گفتند بصداى بلند جار زند ، كه همه براى حركت كردن حاضر باشند . پارسيها ، همين كه اين جار را شنيدند ، قدرى توقّف كردند ، ولى بعد ، چون ديدند ، كه شب در ميرسد و حركت در شب خطرناك است رفتند ، امّا يونانىها ، همين كه از رفتن پارسىها مطمئن شدند ، حركت كرده قريب شصت استاد راه پيمودند و مسافت بين دو قشون بقدرى شد ، كه روز بعد و روز ديگر قشون پارسى به يونانيها نرسيد ، ولى روز چهارم از يونانيها پيش افتاد و يك بلندى را ، كه به راه يونانيها مشرف بود ، اشغال كرد . در اين احوال خيرىسف كزنفون را مأمور كرد ، پارسىها را از قلّهء اين بلندى براند و او ، چون مشاهده كرد ، كه از قلهء كوهى ، كه بر قشون يونانى مشرف است ، راهى ببلندى مذكور ميرود ، با عجله به طرف اين راه رفت و ، همين كه پارسىها ديدند ، كزنفون به طرف كوهى ميرود ، كه بر موقع آنها مشرف است ، آنها هم به طرف آن كوه شتافتند . يونانىها براى تشويق سربازان فرياد ميزدند ، سپاهيان تيسافرن نيز همين كار ميكردند .
بالاخره يونانىها زودتر بقلّهء كوه رسيدند و در نتيجه پارسىها پشت بيونانيها كرده رفتند و تيسافرن و آرىيه با قشون خود دور شده راه ديگر اختيار كردند . پس از آن خيرىسف وارد جلگه شد و در ديهى اردو زد . يونانىها در اينجا آذوقهء زياد يافتند ، زيرا در اين جلگه دهات متعدّدى هست ، كه همه آباد و در كنار دجله واقعاند .
عبور از كوههاى كردوك
كردوكها « 1 » را بعض محققين با كردها تطبيق كردهاند .
كزنفون گويد : ( عقبنشينى ، كتاب 4 ، فصل 1 - 2 ) حوالى شب ناگهان پارسىها پيدا شده چند نفر يونانى را ، كه مشغول غارت بودند ، ريزريز كردند . يونانىها چند گلّه را ، كه شبانان ميخواستند از رود بگذرانند ، گرفتند ، ولى بعد در موقع مشكلى واقع شدند ، زيرا از يكطرف كوههاى بلند و از طرف ديگر رود عميقى آنها را احاطه كرده بود . بنابراين
هامش
( 1 ) -Carduques( اين لغت فرانسوى شده كردوخ است ، زيرا ، چون در زبان فرانسوى صداى ( خ ) نيست ، بجاي آن( que )يا( ch )استعمال ميكنند ) .