زياد در جاى كوچكى حاصل شده بود ، محصورين بقدرى كم مقاومت نشان دادند كه از 300000 نفر باستثناى آن 40000 نفر ، كه با ارتهباذ رفته بودند ، فقط 3000 نفر جان بدر بردند » ( كتاب 9 ، بند 70 ) .
بعد هرودوت گويد : « تلفات لاسدمونيها فقط نود و يك نفر بود و تلفات اهالى تژه شانزده و كشتگان آتنى پنجاه و دو » و حال آنكه چند سطر بالاتر گفته ، كه حملات لاسدمونيها شديد بود و ، چون از فن محاصره بىبهره بودند ، تلفات زياد مىدادند .
اينهم مسلم است ، كه محاصرين در موقع حمله خيلى بيش از محصورين تلفات ميدهند .
رباب اشيائى ، كه يونانيها غارت كردند هرودوت در اينجا همان آخورهاى مفرغ را ذكر كرده ، ولى از منابع ديگر يونانى معلوم است ، كه صندلى مردونيه پايههاى نقره داشته و قمه او سيصد در يك ( 1200 تومان به پول امروز ) ميارزيده . اين دو شيئى نصيب آتنىها گشت و اينها آن را در خزانهء ارگ آتن براى افتخار نگاهداشتند .
خزانهدار ارگ ، كه گلوستس « 1 » نامى بود ، اين دو شيئى نفيس را بعدها دزديد « 2 » .
موافق منبع يونانى پياده نظام پارس و سواره نظام سكائى و مردونيه از تمام افراد قشون ايران بهتر جنگيدند و در ميان يونانيها اهالى تژه و آتنىها دلاورى نشان دادند ، ولى لاسدمونيها از آنها بهتر جنگيدند ، زيرا اينها با بهترين قشون ايران طرف بودند . هرودوت گويد « آريستودم « 3 » از تمام يونانيها بهتر نبرد كرد ، زيرا او در جنگ ترموپيل فرار كرده بود . بعدها ، وقتى كه از مردان جنگ پلاته مذاكره شد ، اسپارتيها ، يعنى مردمى كه پهلوى او ايستاده بودند ، شهادت دادند ، كه آريستودم براى شستن لكهء بىشرافتى مذكور ، با اين نيت از صف خارج شد ، كه جنگ كند و كشته شود و كارهاى حيرتآور كرد ، تا افتاد . بعد گفتند ، كه پوسيدونيوس « 4 » هم رشادت هاى حيرتانگيز كرد ، ولى نيّت كشته شدن را نداشت و بنابراين افتخار دوّمى بيش از اوّلى است . چنين گويند ، ولى شايد حسد در اين حرفها بهرهء زياد داشته باشد . بالحاصل
هامش
( 1 ) -Glaucetes .( 2 ) - نطق دموستن ، نطّاق معروف يونان ، بر ضدّ تيموكرات .
( 3 ) -Aristodeme .( 4 ) -Posidonius .