هرودوت گويد ، كه عدهء مقتولين ايرانى در ترموپيل بيست هزار نفر بود ، ولى به حكم خشيارشا اجساد مقتولين را دفن كرده روى قبرهاى آنان برگ و خار و خسك ريختند و فقط اجساد هزار نفر را در تنگهء ترموپيل باقى گذاردند ، ولى اجساد مقتولين يونانى را دفن نكردند و چهار هزار نعش را بتماشاچيان نشان دادند . با وجود اين اقدام تماشاچيان ملتفت شدند ، كه اجساد سپاهيان پارس را دفن كردهاند .
تسخير فوسيد
در اين احوال از آركادى فراريانى بقشون ايران آمده درخواست آذوقه كردند . وقتى كه اينها را نزد خشيارشا بردند پرسيد ، كه يونانيها مشغول چه كار بودند ؟ جواب دادند مشغول بازيها و ورزشها و مسابقههاى المپ « 1 » خشيارشا پرسيد ، كه بفاتح چه جايزه مىدهند ؟ گفتند ، تاجى از شاخههاى زيتون . هرودوت گويد ، در اين موقع ترىتانتخم پسر اردوان ، عموى شاه . رو به مردونيوس كرده گفت « واى بر ما ، با چه مردمى تو ما را در انداختهاى . مسابقهء اينها براى افتخار است نه پول » خشيارشا او را ملامت كرده گفت ، ترسو مباش . چون اهالى تسّالى دو دفعه از اهالى فوسيد شكست خورده بودند و نسبت به آنها كينه مىورزيدند ، در اين موقع رسولهائى نزد آنها با اين پيغام فرستادند : فوسيديها ، براى شما اكنون روشن است ، كه برترى با ما است و از پارسيها چنان قوتى داريم ، كه اگر بخواهيم تمام اراضى شما را انتزاع كرده خودتان را برده كنيم مىتوانيم ، ولى ما نمىخواهيم كينه بورزيم و فقط پنج تالان نقره از شما مىخواهيم ، كه شما را از اين بليه محفوظ داريم . هرودوت گويد فوسيديها يگانه مردمى بودند از اين نواحى يونان ، كه دلشان با پارسيها نبود و جهت آن هم
هامش
( 1 ) - بازيهاى المپ هر چهار سال يك دفعه منعقد مىشد و نسبت تأسيس آن را بسه نفر ميدادند ، كه يكى از آنها هراكل نيم خداى يونانى بود . در اينجا اشخاصى ، كه در انواع بازيها و ورزشها و مسابقهها ماهر بودند ، از تمام يونان گرد آمده مهارت خود را مىنمودند و بفاتح جايزهاى داده ميشد . مدّتى اين بازيها متروك بود ، تا اينكه لىكورگ قانونگذار اسپارتى آن را از نو برقرار كرد . چنان كه در مدخل گفته شده بازيهاى المپ در دفعه اولى در سنهء 776 ق . م وقوع يافت و در نزد يونانيها مبدء تاريخ شد . پس از آن هر چهار سال را المپياد ميناميدند . از اين تاريخ ببعد اسامى اشخاصى ، كه جايزه ميگرفتند ، در دفاترى ثبت ميشد .