به طرف خشگى راندند . در اين احوال جناحين قشون يونانى بجناحين قشون پارسى غلبه كردند ، ولى بتعقيب فراريها نپرداخته قواى خود را جمع كردند ، تا متفقا بر ضدّ پارسيها و سكاها عمل كنند . بر اثر اين كمك غلبه با آتنىها شد : پارسيها به طرف دريا فرار كردند ، يونانيها آنها را تعقيب كرده بكشتيها رسيدند و خواستند آنها را آتش بزنند ، ولى پارسيها پا فشردند و چند نفر از سركردگان آتنى ، كه از جمله كاللىماك بود ، كشته شدند . آتنيها توانستند فقط هفت كشتى بگيرند ، باقى كشتىها با سپاهيان پارسى حركت كرده به دريا رفتند ، تا از راه نزديكترى به آتن حمله برند و آن را زودتر از اينكه آتنىها برسند ، اشغال كنند . با اين مقصود سونيوم « 1 » را دور زده به فالرون « 2 » درآمدند و بعد قدرى در آن توقف كرده بآسيا برگشتند .
مورّخ يونانى گويد ، كه آتنىها از رفتن سپاهيان پارسى به دريا ، دريافتند ، كه آنها ميخواهند از راه نزديكترى حمله به آتن كنند . اين بود ، كه با سرعت خود را به آتن رسانيدند ، تا شهر را محفوظ دارند . در آن زمان گفته ميشد : وقتى كه پارسيها در كشتى بودند ، شخصى از يونانيها در بلندترين نقطهاى از شبه جزيرهء آتتيك سپرى بلند كرده بود ، تا خالىبودن آتن را از مدافع بسردار پارسى اطلاع دهد و بعض يونانيها نسبت اين خيانت را بخانواده آلكمنوئيد « 3 » مىدادند ، ولى هرودوت اين نسبت را رد كرده گويد ، چون خانوادهء مزبور بر ضدّ جبّارها و هيپپياس بود ، ممكن نبود ، از اين خانواده چنين خيانتى سر بزند . اسپارتىها پس از روز چهاردهم ماه بعدّهء دو هزار نفر حركت كرده به آتتيك شتافتند ، ولى وقتى رسيدند ، كه جنگ خاتمه يافته بود و براى تماشاى اجساد پارسيها بماراتن رفتند .
اگرچه هرودوت ساكت است ، ولى پلوتارك نوشته ، كه دو نفر از رجال آتن آريستيد « 4 » و تميستوكل « 5 » جزو سرداران بودند و آريستيد ، روزى كه نوبت فرماندهى او رسيد ، حقّ خود را به ميلتياد واگذارد و ساير سرداران همچنين كردند . بعد ، آن دو نفر حملات سخت بپارسىها كرده آنها را عقب نشاندند . پس از جنگ
هامش
( 1 ) -Sunium .( 2 ) -Phaleron( بندر آتن ) .
( 3 ) -Alcmenoides .( 4 ) -Aristide .( 5 ) -Themistocle .