حسّيّاتمان يكى نيست ، بعضى خواهان جنگند و برخى بر ضدّ آن ميباشند . اگر اين حال دوام يابد ، بين آتنىها اختلاف خواهد افتاد و بر اثر آن به طرف ماديها خواهند رفت ، ولى ، اگر ما جنگ كنيم و خدايان بيطرف بمانند ، زودتر از آنكه خيانت در ميان آتنىها بروز كند ، فاتح خواهيم بود . تصميم بر جنگ حالا در اختيار تو است .
اگر تو رأى خود را موافق رأى من دهى ، استقلال وطن ما محفوظ و جمهورى ما اوّل جمهورى يونان خواهد بود و هرگاه رأى تو بر خلاف آن باشد ، از تمام مزايائى ، كه شمردم محروم خواهى ماند . پس از اين نطق كاللىماك رأى بجنگ داد و اكثرّيت آراء براى جنگيدن حاصل شد . پس از آن سپاهيان يونانى صفوف خود را آراستند ، بدين ترتيب ، كه آتنىها در ميمنه بسردارى كاللىماك جا گرفتند ، بعد از آنها طوائف ديگر ، موافق مقامى كه داشتند ، و در ميسره اهالى پلاته ايستادند . وقتى كه صفوف آراسته شد ، معلوم گرديد ، كه صف جنگى آتنىها مساوى صف جنگ ماديها است ( هرودوت كلمهء مادى را بجاى پارسى زياد استعمال كرده ) ، ولى قلب صف ضعيف است و جناح راست و چپ قوى . پس از آن آتنىها تفأل زده از نتيجهء آن اميدوار شدند و از جا حركت كرده دوان بقشون پارسى حمله كردند . مسافت بين دو قشون هشت استاد بود « 1 » پارسىها از شتاب آنها در حيرت شدند ، چه بىسواره نظام و با عدّهء قليل حمله ميكردند . بنابراين پنداشتند ، كه يونانيها ديوانه شدهاند ، كه رو بمرگ حتمى ميروند ، ولى آتنىها ، همين كه بخارجيها رسيدند ، تنگ به يكديگر پيوسته كارهائى كردند ، كه فراموششدنى نيست . بعد هرودوت گويد ( كتاب 6 بند ، 112 ) بقدرى ، كه بخاطر دارم ، آتنىها اوّل مردم يونان بودند ، كه دوان حمله بدشمن كرده بىترس به لباس مادى نگريستند و توانستند بسربازان مادى ( يعنى پارسى ) نگاه كنند ، چه تا آن زمان از اسم مادى يونانيها دوچار وحشت ميشدند . جنگ سخت بود و به طول انجاميد . بالاخره پارسيها و سكاها ، كه در قلب قشون بودند ، قلب قشون يونانى را شكافتند و از اين بهرهمندى خود استفاده كرده يونانيها را
هامش
( 1 ) - 1472 مطر .