در ترووا به آنها جواب دادند ، شما خودتان مده دختر پادشاه كلخيد را ربوديد و بعد نه او را رد كرديد و نه جريمهاى پرداختيد . ما هم مانند شما كنيم . تا اين زمان بعقيدهء پارسىها هر دو طرف يعنى يونانى و خارجى اشخاصى را ميربودند ، ولى از اين ببعد تقصير با يونانىها است ، چه آنها به آسيا حمله كردند ( مقصود جنگ طولانى يونانىها با ترووا است ، كه همر شاعر حماسى يونانى در ايلياد و اديسه سروده است . م . ) قبل از اينكه پارسيها باروپا لشكر كشيده باشند . كلية پارسيها گويند ربودن زنان كار اشخاص بىشرم است و انتقام كشيدن از جهت زنانى ، كه ربوده شدهاند ، كار سفها . اشخاص عاقل اعتنائى به اين نوع قضايا نميكنند ، زيرا ، اگر خود زنان به اين امر مايل نبودند ، آنها را نميدزديدند . به همين جهت است ، كه در پارس اهميتى به اين مسائل نميدهند ، و حال آنكه يونانيها براى يك زن لاسدمونى با قشونى زياد به آسيا آمده مملكت پرىيام را خراب كردند . از اين زمان پارسيها يونانيها را دشمن خود پنداشته اروپا را با يونانيان مملكت اجنبى و آسيا را با تمام مللى ، كه در آن سكنى دارند ، از آن خود ميدانند . چنين گويند پارسيها و خرابشدن ترووا را جهت خصومتى ، كه نسبت به يونانىها مىورزند ، جلوه مىدهند ، ولى راجع به ( ى ) فينيقيها با پارسيها موافق نيستند . آنها گويند ، كه اين زن را به زور نياوردند ، بلكه خود او ارتباطى با صاحب كشتى يافت و بعد ، چون زمانى رسيد ، كه ديد والدين نتيجهء ارتباط را درخواهند يافت ، عازم فينيقيه شد . چنين است روايات پارسى و فينيقى و من راجع به صحت يا سقم اظهارات آنها چيزى نخواهم گفت ، ولى شخصى را ، كه در دفعهء اولى توهين بيونان وارد كرد ، خواهم ناميد . بعد هرودوت بتاريخ ليديّه شروع مىكند و از بيانات او معلوم است ، كه كرزوس پادشاه ليديّه اوّل كسى است ، كه يونان را توهين كرد ، چه تا آن زمان يونانىهاى آسياى صغير مطيع خارجىها يا ، بقول هرودوت ، بربرها نشده بودند . حكايت مذكور هر چند داستانى است ، كه هرودوت از يونانيها ، پارسيها و فينيقيها شنيده و ضبط كرده ، ولى به خوبى مىرساند ، كه در دورهء هخامنشى ايرانيها آسيا را از آن خودشان
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 661
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٦٦١