بربرها شجاعت ندارند و اسلحهء آنها كمان و نيزههاى كوتاه است ، بنابراين شكست دادن آنها سخت نيست . اين را هم بدانيد ، كه اهالى اين قارّه ( يعنى آسيا ) بقدرى تموّل و ثروت دارند ، كه هيچكدام از سكنهء جاهاى ديگر به آنها نميرسند : طلا ، نقره ، مس ، لباسهاى رنگارنگ ، چهارپايان ، حشم ، ماهى و غيره زياد است . اگر بخواهيد ، تمام اين ثروتها از آن شما است » . بعد بنقشهء مسين رجوع كرده يكايك مردمان را چنين بشمرد و در آن نشان داد : « در همسايگى ينيانها ليديها هستند ، كه زمينهاى خوب و پول فراوان دارند . در طرف شرقى ليديه فريگيّه است ، كه از تمام صفحات معروف حشم و محصولات زمينىاش بيشتر است . همجوار فريگىها اهالى كاپادوكيّه ميباشند ، كه ماها ( يعنى يونانىها ) آنها را سريانى ناميم . پس از آن مساكن كيليكىها است ، كه پانصد تالان بشاه خراج ميدهند . اينجا جزيرهء قبرس است . در همسايگى كيليكيه ارامنهاند . بعد از آنها مساكن ماتىيانيان « 1 » است ، كه در اينجا واقع است .
بعد كيسسىها « 2 » با آنها همجوارند . در سرحدّ اين قوم رود خوآسب « 3 » جارى است ، شوش ، يعنى مقرّ داريوش ، اين شهر است و خزائن او هم در اينجا است . اگر اين شهر را بدست آريد ، ميتوانيد با زوس ( الههء بزرگ يونانى ) دعوى همسرى كنيد . با امكان تسخير چنين ممالك زرخيز آيا رواست ، كه براى ولايات كوچكى با مسسنيان « 4 » و ديگران بجنگهاى خونين بپردازيد ؟ » . پادشاه اسپارت گفت « اى مىلتى مهربان ، جواب تو را سه روز ديگر مىدهم » . در روز معهود آريستاگر براى دانستن جواب نزد كلامن رفت و او پرسيد ، كه از درياى ينيانيها تا قصر شاه پارس چه مسافتى است ؟ . آريستاگر ، كه همواره پادشاه اسپارت را فريب ميداد ، در اين مورد حقيقت را بيان كرده گفت ، سه ماه راه است ( هرودوت گويد ، كه آريستاگر ، اگر ميخواست پادشاه اسپارت را به آسيا ببرد ، نميبايست
هامش
( 1 ) -Matianiens .( 2 ) - كيسسىها همان مردم ( كاسسو ) يا ( كوسّى ) هستند ، كه ذكرشان در تاريخ عيلام گذشت و پائينتر نيز بيايد ، اينها در صفحاتي سكنى داشتند ، كه اكنون به لر بزرگ و كوچك معروف است .
( 3 ) - كرخهء كنونى .
( 4 ) -Messeniens .