ميزيند . مردمان ديگر گندم و جو ميخورند ، مصريها به عكس خوردن چنين نانرا ننگ ميدانند و نان را از پوست گندم ( لفافه آن ) تهيه ميكنند . خمير را مصريها با پا و گل كوزه را با دست مىفشارند و با آن هم پهن جمع ميكنند .
از خصايص مصريها اين است ، كه ختنه ميكنند . مردان دو لباس ميپوشند و زنها يك لباس . يونانيها با سنگريزه از چپ براست مينويسند و حساب ميكنند ، مصريها از راست به چپ . در مصر دو نوع خط است يكى را خطّ مقدّس و ديگرى را خطّ متعارف نامند . مصريها از ساير مردمان خيلى مذهبىتراند ، آداب آنها از اين قرار است : در ظروف مسين غذا ميخورند و اين ظروف را همه روزه ميشويند .
اين كار را همهء مصريها ميكنند ، نه اينكه يكى بكند و ديگرى نه . لباس آنها از كتان است و لباس ، هميشه تازه شسته شده . باينكار توجّهى مخصوص دارند ، موهاى خود را ميزنند تا پاكيزه باشند و پاكيزكى را بر زيبائى ترجيح ميدهند .
كاهنان ، هر دو روز يك مرتبه تمام موهاى بدن را ميزنند ، تا در موقع عبادت عارى از شپش و چيزهاى كثيف باشند . لباس كاهنان فقط از كتان است و كفش آنها از كاغذ حصيرى . شب و روز دو بار شستوشو ميكنند . آداب ديگرى ، كه بشمار درنميآيد ، نيز رعايت مىشود . كاهنان منافع زياد دارند . از دارائى خودشان آنها نه چيزى استعمال و نه خرج ميكنند . غذاى آنها اين چيزها است : نان پخته مقدّس ، گوشت گاو ، غاز بحدّ وفور و شراب انگور . صرف ماهى براى آنها ممنوع است ، لوبيا در مصر نمىكارند و اگر هم برويد ، نه خام آن را خورند و نه پختهاش را . كاهنان از نگاه كردن بلوبيا هم خوددارى دارند ، چه آن را از حبوبات نجس ميدانند . عدّهء كاهنان آلهه زياد است و يكى از آنها بر ديگران رياست دارد .
اگر كاهنى بميرد ، اين شغل به پسرش ميرسد » . بعد هرودوت وضع قربان كردن مصريها را توصيف كرده و از مذهب آنها سخن رانده گويد ( كتاب 2 ، بند 47 ) : « تمام مصريها هر خداى مصرى را ستايش نميكنند ، ولى دو خدا مورد پرستش تمام مصريها است :
اىسيس و اسىريس « 1 » . خداى بزرگ را مصريها آمّون نامند ، هراكل هم ،
هامش
( 1 ) - بعقيدهء مصريها اسىريس ربّ النّوع آفتاب غروبكننده و ( اىسيس ) زن او ربّة النّوع ماه بود .