شرقى در ايطاليا و روم منتشر گرديد . بالاخره عيلام ، كه در همسايگى بابل ميزيست ، پل ديگرى بود ، كه تمدّن بابل را در صفحات شرقى انتشار ميدّاد ، زيرا موافق تحقيقات محققين اثراتى از تمدن بابل ، مانند داستانهائى راجع بطوفان ، بعض اطلاعات نجومى و هيئتى و الفباى هندى در چين و هند نيز ديده مىشود و اين سرايتها در ازمنهء قديم روى داده . كويرهاى عربستان و جنوب سوريه ، اگرچه دو تمدن بابلى و مصريرا از هم جدا ميكرد و متناوبا مردمانى از خود بيرون ميداد ، كه دشمنان بابل يا مصر بودند ، ولى خدمتى هم بمصر ميكرد . توضيح آنكه هواى گرم عربستان ، بواسطهء فشارى كه دارد ، موّلد بادهاى دائم از طرف درياى مغرب به مصر است ( فقط در ماه اوّل و دوّم بهار بادهاى جنوب شرقى در مصر ميوزد ) . بر اثر بادهاى مذكور ريگ روان و ماسههاى كوير از وادى نيل زائل مىشود و نمك به قدر كافى به نباتات مصر ميرسد ، رطوبت محفوظ و آب و هوا معتدل ميماند . ميگوئيم معتدل ميماند ، زيرا نسبت به بابل آب و هواى مصر معتدل تر است : در مصر حرارت تابستان به 35 - 40 درجه در سايه ميرسد و بعد بمرور پائين ميآيد ، تا اينكه از دى تا فروردين ميزان الحراره تقريبا صفر نشان ميدهد .
اما در بابل ، چون بادهاى مذكور نميوزد ، تفاوت گرماى تابستان حارّ و سائر فصول خيلى زيادتر است ، به اين معنى ، كه حرارت تابستان طاقتفرسا است ، در زمستان بارانهاى زياد مىبارد و بر اثر آن دشتها پر از سبزه و رياحين است ، ولى ، همينكه بادهاى كوير شروع بوزيدن كرد ، چمنهاى سبز و خرّم بدشتهاى بىآب و علف و بيابانهاى ريگ روان مبدّل مىشود .
موقع بابل و مصر از اين جهت ، كه هردو مملكت در كنار رودهاى عظيم بودند ، شباهتهاى زياد بهم داشت ، ولى تفاوتهائى هم بين اين دو موقع بود . توضيح آنكه وادى نيل را از دو طرف زنجيرههاى كوههاى عربستان و ليبيا احاطه دارد ، مصر قديم هم از طرف جنوب بسلسلهء جبال منتهى ميشد و بنابراين راه مصر فقط از طرف شمال و شرق باز بود ، اما طرق بابل از هردو طرف باز بود : اين موقع مصر و بابل اثراتى
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 28
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٢٨