تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 432

مساهمون:

ص٤٣٢
گرگانى و گبرياس جزو مدعوين بودند . گاداتاس رئيس حاملين عصاى سلطنت بود و تمام ترتيبات و تنظيمات داخلى قصر را به عهده داشت . بنابراين هر زمان ، كه كوروش ضيافتى ميداد ، او سر ميز نمىنشست ، زيرا باداره كردن خدمه و امور ميهمانى ميپرداخت ، ولى وقتى كه كوروش ميهمان نداشت ، او را در سر ميز خود مينشاند و از مصاحبت او خوشنود ميگشت . گاداتاس بافتخارات زياد از طرف كوروش نايل ميشد و ديگران هم از اين جهت او را زياد محترم ميداشتند . ( از توصيفى كه كزنفون مىكند معلوم است ، كه رياست حاملين عصاى سلطنتى « 1 » شغلى بوده مانند خوانسالار قرون بعد در دربارهاى ايران يا مارشالهاى « 2 » دربارهاى اروپا ) . وقتى كه مدعوين آمدند ، كوروش نگذاشت ، كه خودشان ، هرجا كه ميخواهند ، بنشينند ، بلكه جاهاى آنها را بدين ترتيب معين كرد : چون خطرناك‌تر اين است ، كه قسمت چپ بدن را بىحفاظ بگذارند ، از اين طرف كوروش شخصى را نشاند ، كه مقام اوّل را در ميان دوستانش حائز بود . ديگرى را از طرف دست راست نشاند ، بعد سوّمى را از طرف دست چپ و چهارمى را از طرف دست راست الخ . كوروش مفيد ميدانست ، كه علنا درجهء احترام خود را باشخاصى بنمايد . واقعا هم بايد چنين باشد ، زيرا اگر اشخاص ببينند ، كه رجحان يا پاداشى در كار نيست ، رقابت و هم‌چشمى نسبت بهم براى حسن خدمت نخواهند ورزيد . كوروش باشخاصيكه در جاى اوّل مىنشستند هداياى گرانبها ميداد ، زيرا شرم داشت از اينكه او را بىهديه مرخص كند ، ولى بايد درنظر داشت ، كه چنين جاها دائمى نبود ، زيرا برحسب قانونى اعمال زيبا شخص را ببلندترين مقام مىرساند و سستى و تكاهل او را از آن مقام فرود ميآورد . ترتيبى را ، كه كوروش مقرّر داشته ، ديده‌ايم ، كه امروز هم مجرى است . چون در موقع صرف غذا كوروش غذاها را به طرف مدعوين ميفرستاد و حتى بعض خوراكها را امر ميكرد ، براى غائبين نيز ببرند ، گبرياس گفت : « كوروش ، من تصوّر ميكردم ، كه تو فقط در فن قشون‌كشى از همه برترى ، حالا معلوم شد ،
هامش
( 1 ) -Chef des Porte - Sceptres .( 2 ) -Marechaux . de la Cour .