زيرا بهتر تهيه شده . در شهرهاى كوچك يكنفر بهمهء كارها اشتغال ميورزد ، مثلا همان كس تخت خواب ، در ، گاوآهن و ميز درست مىكند ، حتى خانه ميسازد و خوشبخت است ، اگر بتواند معاش خود را از اين پيشهها تأمين كند ، اما چون يكنفر نميتواند متصدّى همهء اين كسبها گردد ، معلوم است ، كه اين كارها را خوب انجام نميدهد ، ولى در شهرهاى بزرگ ، چون همه به اين چيزها احتياج دارند ، هركس بيك صنعت يا كسب ميپردازد و گاهى يك كسب بين دو نفر تقسيم مىشود ، مثلا يكى فقط كفش مردانه ميدوزد ، ديگرى كفش زنانه . يكى معاش خود را از دوختن كفش تأمين مىكند ، ديگرى از بريدن چرم . يكى قبا را ميبرد ، ديگرى قسمتهاى قبا را باهم اتصال ميدهد و معلوم است كه ، چون يكنفر فقط بيك كسب پرداخت ، در آن كار ماهر مىشود . فنّ طبخ همچنين است ، كسى كه فقط يكنفر آدم براى تهيهء بستر ، روفتن طالار ، خمير كردن آرد ، پختن خورشهاى گوناگون دارد ، بايد به آنچه خادمش مىكند ، قناعت ورزد ، ولى ، در جائى كه هركس كارى مخصوص دارد ، مثلا يكى گوشت را ميپزد ، ديگرى آن را سرخ مىكند ، سوّمى ماهى را آبپز و چهارمى آن را كباب مىكند ، پنجمى نان ميپزد ، معلوم است ، كه هر كار خيلى خوب انجام مىشود . از اين جهت بود ، كه غذاهاى كوروش به از غذاهاى ديگران تدارك ميشد . اما راجع بوسائل ديگر ، كه كوروش براى جلب دوستان به كار ميبرد ، بايد بگويم : اگر بيش از همه دارا بودن امتيازى است ، بيش از همه بخشيدن امتيازى است بزرگتر . كوروش بذل و بخشش را شروع كرد و اكنون هم شاهان پارس اين سيره را دارند . واقعا آيا كسانى هستند ، كه از دوستان شاهان پارس غنىتر باشند ؟ كى بملتزمين خود لباسهائى ميدهد ، يارهها ، طوقها و اسبهائى با دهنهء زرّين مىبخشد ؟ به اين هدايا فقط از دست شاه ميتوان نايل شد . كى را مردم بواسطه بذل و بخشش بر برادر ، پسر و اولاد ترجيح ميدهند ؟ كى بجز شاه پارس ميتواند به اين آسانى از يك ملت دشمن ، كه چند ماه راه از پارس دور افتاده ، انتقام بكشد ؟ كى را ، بجز كوروش ، مللى ، كه او دولتهايشان را منهدم كرد ، پس از
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 420
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٤٢٠