اهالى ازمير ، طالب نبود ، در اتحاد آنها داخل شود . پانيونيوم در دماغهء مىكال واقع است و اين معبد براى خداى درياها ، پوسيدون هلىكون « 1 » ، ساخته شده . در عيدى ينيانهاى شهرهاى متحد در اينجا جمع ميشوند و اين عيد را پانيونيوم « 2 » مىنامند ، شهرهاى ينيانى اين است ، كه ذكر شد » . از گفتههاى هرودوت معلوم است كه دريانها هم اتحادّى از شش شهر دريانى داشتند ، ولى بعدها هالىكارناس را ، از جهت اينكه يكى از اهالى آن بر خلاف عادت قديم رفتار كرد ، از اتحاد خارج كردند . االيانها هم اتحادى از دوازده شهر داشتند ، ولى ازمير را ينيانها از آنها انتزاع كردند و يازده شهر در اتحاد االيانى باقى ماند . زمينهاى االيانى حاصلخيزتر از زمينهاى ينيانى بود ، ولى از حيث خوبى آب و هوا با شهرهاى ينيانى برابرى نميكرد . اين است توصيفى ، كه هرودوت از مستعمرات يونانى مىكند و از آن به خوبى استنباط مىشود ، كه اين مستعمرات را سه قوم يونانى بنا كرده بودند و بين تمام آنها اتفاق و اتحادى نبود ، زيرا هريك اتحادهاى كوچكى تشكيل كرده باهم رقابت و منازعه داشتند . بعد مورخ مذكور گويد ( كتاب 1 ، بند 141 ) :
ينيانها و االيانها سفيرى نزد كوروش فرستاده تقاضا كردند ، كه كوروش با آنها مانند پادشاه ليديّه رفتار كند ، يعنى بامور داخلى آنها دخالت نكند و همان امتيازات را بشناسد . كوروش جواب مستقيمى به آنها نداده اين مثل را آورد :
« نىزنى به دريا نزديك شد و ديد ، ماهىهاى قشنگ در آب شنا ميكنند . پيش خود گفت ، اگر من نى بزنم ، يقينا اين ماهىها به خشگى درآيند ، بعد نشست و چندان كه نى زد ، ديد اثرى از انتظار او نيست . پس تورى برداشته به دريا افكند و عدهاى زياد از ماهيها بدام افتادند . وقتى كه ماهىها در تور مىجستند و مىافتادند ، نىزن در حال آنها نظاره كرده گفت ، حالا بيهوده مىرقصيد ، ميبايست وقتى كه من نى ميزدم برقص آمده باشيد . هرودوت اين گفته را چنين تعبير مىكند :
كوروش خواست با اين مثل به آنها بفهماند ، كه موقع را از دست دادهاند ، چه ، وقتى كه ، قبل از تسخير سارد ، به آنها تكليف اتّحادى كرد ، آنها رد كردند . ( بايد گفت ، كه
هامش
( 1 ) -Helicon .( 2 ) -Panioniumيعنى محل اجتماع تمام ينيانها .