2 - كرزوس ، به اين عنوان كه ميخواهد عقيدهء غيبگوى دلف را راجع بجنگ بپرسد ، شخصى اورىبات « 1 » نام را به يونان روانه كرد و در باطن به او دستور داد ، كه سپاهيان اجير براى او استخدام كند . اين شخص فرار كرده نزد كوروش رفت و نقشهء كرزوس را افشا كرد . اين خبر در تمام يونان منتشر شد و هنوز هم ، اگر بخواهند كسى را بيشرف خوانند ، گويند اورىبات است . بدخواهان ، ولو اينكه از دست كسى ، كه به او خيانت كردهاند ، مجازات نهبينند ، رسوائيشان پس از مرگ هم در دنبال آنها است .
باقى وقايع موافق نوشتههاى هرودوت است .
نوشتههاى ژوستن ( تروگپومپه )
مورّخ مذكور گويد ( كتاب 1 ، بند 7 - 8 ) :
كوروش از ابتداى سلطنت خود سبارس را والى پارس كرد و خواهر خود را به او داد . شهرهائيكه باجگذار ماد بودند ، بواسطهء عدم رضايت از تغيير اوضاع ، بر كوروش شوريدند و جنگهاى زياد براى او پيش آمد . كوروش اكثر شورشها را فرونشاند و به قصد بابل حركت كرد . در اينوقت كرزوس پادشاه ليديّه ، كه از حيث توانائى و ثروت معروف بود ، بكمك بابل آمد و شكست خورد ، پس از آن او ترسيده به مملكت خود برگشت . كوروش ، كه فاتح بود ، امور بابل را تسويه كرده جنگ را به ليديّه برد . كرزوس شكست خورده اسير گرديد ، ولى كوروش جوانمردانه با او رفتار كرد ، توضيح آنكه كوروش قسمتى از دارائى كرزوس را به خود او برگردانيد و شهر بارن را هم به او بخشيد . ( راجع به بارن بالاتر گفته شد ، كه بايد مصحف ( وارنه ) باشد و آن را با صفحهء البرز تطبيق ميكنند ) اين عطوفت كوروش براى غالب و هم مغلوب مفيد بود ، زيرا تمام يونان ، همين كه از جنگ كوروش با ليديّه آگاه شد ، قوايش را شتابان بدانجا فرستاد ، مثل اينكه نايره جنگ خود او را هم تهديد ميكرد .
يونانيها با كرزوس صميمى بودند و ، اگر كوروش نسبت به كرزوس رفتار بد نشان ميداد ، جنگى وحشتانگيز براى او با يونان پيش ميامد ( چنان كه پائينتر بيايد ، دخالت يونان در اين جنگ صحيح نيست ، ذكر نوشتههاى هرودوت ، راجع به اين مطلب
هامش
( 1 ) -Eurybate .