و متنفذين يونان آن سئوال را ، چنان كه ميخواستند ، تعبير كرده طرفدار زياد براى اجراى عقيده خود مىيافتند ( موارد زيادى از اين سئوالات پائينتر ذكر شده ) .
ترتيب غيبگوئى پىتى در معبد دلف چنين بود : وقتى در زمين اين معبد شكافى مانند چاه پديد آمد ، كه از آن سابقا صداهائى بلند ميشد . چون يونانيها اين شكاف و صداها را حادثهء خارق عادت ميدانستند ، سه پايهاى بر در چاه نصب كرده دخترى را بر سه پايه مينشاندند و او از ابخرهاى ، كه از چاه متصاعد ميشد ، به حال اغما افتاده حرفهائى ميزد و كاهنان معبد اين گفتهها را نوشته بسئوالكنندگان ميدادند . معلوم است ، كه ، چون كهنه معبد از وقايع خوب مطلع بودند ، سعى ميكردند ، جوابها موافق سئوالات يا لااقل ذو وجهين باشد ، تا بتوان آن را موافق وقايع بعد تعبير كرد . بعدها ، چون يك نفر يونانى بعفت ( پىتى ) سوء قصد كرد ، قرار دادند ، كه بجاى دوشيزه پيرزنى روى سه پايه بنشيند . هرودوت گويد ( كتاب اوّل ، بند 47 ) : رسولان كرزوس موافق دستور او رفتار كرده در روز مقرّر سئوال كردند ، كه كرزوس چه مىكند . پىتى بشعر هشتپائى « 1 » چنين جواب داد : « من عدد ريگهاى دريا و مقدار آب آن را ميدانم ، من فكر لالوكر را درمىيابم ، من صداى كسى را ، كه حرف نميزند مىشنوم ، بوى لاكپشتى بمشامم ميرسد ، كه با گوشت بره بريان ميكنند و در ميان دو ظرف مفرغى از بالا و پائين واقع است » .
بعد هرودوت گويد ( همانجا بند 48 - 71 ) سئوال موافق جواب درآمد ، زيرا كرزوس امر كرده بود در همان هنگام ، كه از آپلّن رب النوع يونانيها در معبد دلف اين سئوال را ميكنند ، لاكپشتى را با گوشت برّه در ظرف مسى كباب كنند ( اين جواب يونانيها را غرق شعف و شادى كرد ، چه معبد دلف براى آپلن خداى يونانى ساخته شده بود و يونانيها براى او پرستشى مخصوص داشتند . م . ) « 2 » كرزوس براى اينكه تقدس خود را ابراز كند ، امر كرد سه هزار حيوان قربان كردند ، تخت
هامش
( 1 ) - در عروض يونانى بحرى است .
( 2 ) - م . يعنى مؤلّف . توضيحاتى ، كه مؤلّف ميدهد ، در هلالين گذارده شده و باخر آن ( م . ) علاوه گشته تا با گفته مورّخين و نويسندگان مخلوط نشود ، اين تبصره شامل تمامى اين تأليف است .