بعض علماء زمينشناس اخيرا امتداد اعصار معرفت الارضى را صد ميليون سال تخمين و آن را به پنج قسمت تقسيم كردهاند : 1 - مرحلهء ابتدائى « 1 » پنجاه و دو ميليون سال .
2 - عصر اوّل « 2 » سى و چهار ميليون . 3 - عصر دوّم « 3 » يازده ميليون . 4 - عصر سوم « 4 » سه ميليون . 5 - عصر چهارم « 5 » كه زمان ما جزء آن است ، پانصد هزار سال .
عدهاى از علماء مانند مرتيلّه « 6 » طول عصر چهارم را از 230 تا 240 هزار سال ميدانند .
كلية عقايد در باب مدت ازمنهء پيش از تاريخ بسيار مشتّت است و تقريبا هرعالم فن عقيدهاى دارد . راجع به انسان بعضى را عقيده اين است ، كه در عصر چهارم معرفت الارضى بوجود آمده ، برخى بالاتر رفته پديدآمدن او را بعصر سوم مربوط ميدارند . عدهاى گويند ، هرزمان كه حيوان پستاندار توانسته روى زمين زندگانى كند ، انسانهم در همان زمان بوجود آمده . مفسّرين تورية ، چنان كه معلوم است ، خلقت عالم را بهفت هزار سال قبل معطوف ميداشتند ، بعد اين زمان را بواسطهء اكتشافات علمى همواره پيش بردند و حالا بعض علماء فن به اين عقيدهاند ، كه بشر قبل از عصر چهارم معرفت الارضى ، يا تقريبا دو ميليون سال قبل ، بوجود آمده .
مراحلى را كه بشر پيموده ، بنابر استخوانها و ابزار كار و حربه و غيره ، كه از زير زمين يا از درون غارها بدست آمده ، به چهار عهد تقسيم ميكنند :
اوّل - عهد احوال ابتدائى « 7 » . بشر بعقيدهء علماء فن در اين مرحله فقط از حيث قواى عقلى از حيوان برتر بوده ، هيچگونه صنايعى نداشته و آتش را هم در اين مرحله هنوز كشف نكرده بود . از اين عهد آثارى در دست نيست جز اسكلتها و جمجمهء بشر ابتدائى .
دوّم - عهد حجر ، كه بعقيدهء بعضى تقريبا از پنجاه هزار سال قبل از ميلاد مسيح شروع شده ( برخى تا يكصد هزار سال بالا ميروند ) . اين عهد را به چند قسمت تقسيم كردهاند : 1 - احوال سنگ نتراشيده « 8 » . در اين عهد انسان بصنعت پرداخته
هامش
( 1 ) -Archeozoique ( primordial ) .( 2 ) -Paleozoique ( primaire ) .( 3 ) -Mesozoique ( secondaire ) .( 4 ) -Cenozoique ( tertiaire ) .( 5 ) -Anthropozoique ( quartenaire ) .( 6 ) -Mortillet .( 7 ) -Etat primordial .( 8 ) -Eolithique .