متحد شدند و قائدى در ميان آنها پيدا شد ، توضيح آنكه ( كشاتريت ) مادى با گروهى از ماديها ، كيمريها ، مانّىها و سكاها بقلعه ( كىشاشو ) كه در دل صفحهء ( پارسوا ) واقع بود ، حمله برد « 1 » ماديها در تحت اداره امير خود ( مامىتيارش ) بودند و سكاها بسركردگى ( سپاكا ) نامى . سكاهاى ديگر ، كه از طايفه ( ساپاردا ) و بسردارى شخصى ( دوساننا ) نام بودند ، باسكاهاى مزبور اتحاد داشتند . در تورية طايفهء ( ساپاردا ) را ( صنارد ) ناميدهاند ( كتاب عوبديا - جملهء 20 ) . آسور حيدّين ، چون قوّت آنان را ديد ، در ابتداء از جنگ ترسيد و خواست با مذاكرات آنها را ملايم كند ، ولى كشاتريت ، چون خود را قوى ميدانست ، پيشنهادات پادشاه آسور را نپذيرفت و پس از جنگى شكست خورد ، زيرا هنوز موقع انهدام آسور نرسيده بود . بر اثر اين شكست ( 672 ق . م ) اتحاد طوايف آريانى بهم خورد . آسور حيدّين از اين شكست استفاده كرده سكاهائى را ، كه در آذربايجان دولتي تشكيل كرده بودند ، به طرف خود جلب كرد و دختر خود را بپادشاه آنها ( بارتاتوى ) نام داد ( هرودوت اسم اين پادشاه را پروتثىيوس نوشته ) « 2 » بر اثر اين اتحاد آسور توانست جلو كيمرىها را بگيرد و آنها به طرف آسياى صغير رفتند . از مطالب مذكوره صريحا استنباط مىشود ، كه در نيمه اوّل قرن هفتم ق . م ، در طرف شمال غربى ايران دولتهاى سكائى و مادى وجود داشته و اينها گاهى باهم بر ضدّ آسور متحد ميشدند ، ولى آسور در ميان آنها توليد نفاق كرده اضمحلال آسور را به تأخير مىانداخت . راجع به ( كشاتريت ) چنين به نظر مىآيد ، كه اين كلمه اسمى نبوده ، بلكه پادشاه را ماديها كشاتريت مىگفتند ، زيرا داريوش اوّل در كتيبهء بيستون در باب شورش ماد گويد « فرورتيش نامى ياغى شد و بمردم گفت ، من كشات ريتم از دودمان هووخشتر » ( ستون دوّم بند 5 كتيبهء بزرگ ) . از كتيبههاى آسورى باز مستفاد مىشود ، كه تقريبا در 674 ق . م آسور حيدّين به طرف مشرق رانده و امير محلى را با اتباع او اسير كرده . بعد بر اثر اين فتح ساير اميران ماد با هداياى زياد ، كه عبارت از اسبهاى
هامش
( 1 ) - اين صفحه گويا در نزديكى درياچهء اورميه بوده ، اگرچه بعضى آن را در حدود كرمانشاه نشان ميدهند .
محققا معلوم نيست در كجا بود .
( 2 ) -Protothius .