و گل رس است . دمرگان از مقايسهء اين اشياء با اشيائى ، كه در مصر بدست آمده ، عقيده داشت ، كه اين اشياء متعلق بهشت هزار سال ق . م است ، ولى عالم ديگر كينگ « 1 » به اين عقيده است كه شباهت اين ظروف سفالى بظروف سفالين مصرى سطحى است و ساخت و شيوهء آنها شبيهتر بظروف و اشيائى است ، كه در ماوراء درياى خزر « 2 » ، استراباد « 3 » و درهگز يافتهاند . از اينجا و از قرائن ديگر گمان ميكنند ، كه تمدّن عيلامى در جاهاى خيلى دور دست انتشار يافته بود ، بين ماوراء درياى خزر ، عيلاميها و سومريها ارتباطى وجود داشت و شايد اين مردمان از طرف شمال آمده بودند ، از طبقهء عهد حجر ، كه پائين رفتهاند ، تا شش پا چيزى نيافتهاند . جهت اين است كه مردمى با تمدّنى عاليتر بر بوميها استيلا يافته و خانههاى آنها را خراب كرده ، بعد به قدر شش پا خاك ريخته ، روى آن ابنيه ساختهاند . بالاتر طبقهاى است كه دمرگان آن را متعلق به عهد قديم ميداند « 4 » . از اشيائى كه پيدا شده ظروف سفالين خيلى كمتر است . اشياء اين عهد بيشتر از مرمر سفيد است ، كه روى آنها نقاشى شده و نيز عبارت است از گلدانهاى لعابدار و لوحههائى از گل رس كه بر آنها خطوطى نوشتهاند .
دمرگان اين اشياء را متعلق به چهار هزار سال ق . م ميداند .
قرون تاريخى عيلام بسه قسمت تقسيم مىشود : 1 - عهدى كه تاريخ عيلام ارتباط كامل با تاريخ سومريها و اكديها دارد ( از ازمنهء قديمه تا 2225 ق . م ) .
2 - عهدى كه گذشتههاى عيلام با تاريخ دولت بابل مربوط مىباشد ( 2265 - 745 ق . م ) . 3 - دورهاى كه طرف عيلام دولت آسور جديد است ( 745 - 645 ق . م ) .
عهد اوّل
در اين عهد تاريخ عيلام تاريك است . باوجوداين ديده مىشود كه پاتسىهاى سومر و اكد ، چنان كه گذشت ، با عيلاميها جنگهاى دفاعى ميكنند ، اگر هم گاهى غلبه مىيابند ، تسلط آنها بر عيلام دوامى ندارد و بالاخره عيلام بر سومر و اكد دست يافته دولت اين مردمان را برمىافكند . چون بالاتر وقايع ذكر شده ، تكرار را در اينجا زائد ميدانيم .
هامش
( 1 ) -King .( 2 ) - در گوركان آنو .
( 3 ) - در كورنگ تپه .
( 4 ) -Archaique .