تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 128

مساهمون:

ص١٢٨
لوحه‌هائى از گل رس مىساختند و پس از نوشتن مطلب ، آنها را در آتش پخته بعد ضبط ميكردند . بدين ترتيب كتابها و كتابخانه‌ها ترتيب و تشكيل ميشد . اين لوحه‌ها ، كه در موقع انهدام نينوا زير خاك رفته ، حالا بواسطهء حفريات بيرون ميآيد و منبعى براى روشن كردن تاريخ عهود قديمه است ، چنان كه در موزهء لوور پاريس چندين هزار از اين لوحه‌ها موجود است . از جمله كتابخانهء معروف آسور بانىپال است ، كه در كويونجيك پيدا شد . آسوريها در صنايع نيز آثار زياد از خود گذاشته‌اند . پادشاهان آسور دو چيز را از تكاليف خود ميدانستند : اوّل جنگ و بعد بناى شهر جديد ، كه با زحمت و مشقت اسراء ساخته ميشد . بنابراين در اين مملكت صنعت معمارى ، حجارى ، كتيبه‌نگارى ، ساختن صورت‌هاى منقور و برجسته در سنگ « 1 » ترقى شايانى داشت . بعض كارهاى آسوريها ، كه شكار پادشاهان يا مجالس را نشان ميدهد ، باندازه‌اى طبيعى است ( مخصوصا حركت حيوانات مانند اسب ، آهو و غيره ) كه باعث حيرت استادان كنونى اروپا است . در صنايع ديگر مانند صنعت زرگرى ، خاتم‌كارى ، كاشىسازى و غيره آسوريها نيز ماهر بودند و فينيقيها از روى سرمشق‌هاى آنها اشياء زياد ساخته در عالم قديم انتشار دادند . بعدها از نمونه‌هاى مزبور در ممالك اروپا تقليد كردند و صنعت در آنجاها پديد آمد . تاريخ آسور به سه عهد تقسيم مىشود :

آسور قديم

اين عهد تقريبا از 1500 شروع شده در 900 ق . م خاتمه مىيابد . بزرگترين پادشاه اين عهد تيگلات پالسر « 2 » اوّل است ، كه فتوحات زياد در بابل ، ايران و جاهاى ديگر كرد ، ولى بابل دوباره موفق شد كه آسور را دست‌نشانده كند . از وقايع مهمه اين عهد پيدا شدن قوم صحراگرد تازه نفسى است ، كه از عربستان بيرون آمده بابل و آسور را در فشار گذارد ( 1500 - 1300 ق . م ) . اين مردم در تاريخ به آرامى موسوم‌اند . اينها در ابتداء به بابل حمله كردند و ، چون بواسطهء مقاومت بابلىها موفق نشدند ، بعد هجوم به آسور برده اين دولت را برانداختند . پس از آن آراميهابه به سوريه رفته دمشق و حلب
هامش
( 1 ) -Bag - Relief .( 2 ) - به آسورى توگول تيه‌پل‌شر .
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 128 | حسن پيرنيا ( مشير الدوله )