كه جدّش جابر بلاذر آشاميد ، بىآنكه خاصّيّت آن را دانسته باشد ، « 1 » و بيمار شد ، اين است كه معروف ببلاذرى گرديد .
ابن خرداذبه
عبيد اللّه بن احمد بن خرداذبه . در 211 هجرى تولد يافت و در 300 هجرى درگذشت . در ابتداء زرتشتى بود و بعد بدست برامكه مسلمان شد . از تأليفات او « المسالك و الممالك » است ، كه از ممالك صحبت كرده و ضمنا ترتيب باج و خراج دولت عباسى را در قرن سوّم هجرى و نيز وسائل وصول آن را نموده . اين كتاب اطلاعاتى را راجع بدورهء ساسانى حاوى است .
دينورى
احمد بن داود بن ونند ابو حنيفهء دينورى . وفاتش در 282 يا 290 هجرى بود . از تأليفات او « اخبار الطوال » است ، كه شرح وقايعرا از آدم تا آخر سلطنت يزدگرد نوشته و از ملوك قحطان ، پادشاهان روم ، ترك و نيز خلفاء تا آخر ايام المعتصم سخن رانده .
حمزهء اصفهانى
حمزة بن الحسن الاصفهانى در 270 هجرى در اصفهان تولد يافت . سال وفاتش محققا معلوم نيست و گمان ميكنند ، كه بين 350 ، 360 هجرى درگذشته از تاليفات او « تاريخ سنى ملوك الارض و الانبياء » است ، كه راجع بدورهء ساسانى اطلاعات گرانبهائى ميدهد .
ابن النّديم
ابو الفرج محمد بن اسحق بن ابى يعقوب النديم الورّاق . در 297 هجرى متولد شد ، ولى در باب تاريخ فوتش روايات مختلف است ، چنان كه سنهء 378 و 385 و 392 هجريرا ذكر كردهاند . از تأليفات او « كتاب الفهرست » است و ، چنان كه ابن النّجار از قول مؤلف ذكر كرده ، اين كتاب در 377 باتمام رسيده . كتاب مزبور حاوى اطلاعات مبسوطى است راجع بكتب و خطوط دورهء ساسانى . اين كتاب را « فهرس العلوم » نيز ناميدهاند .
مسعودى
ابو الحسن على بن الحسين المسعودى الشافعى تاريخ تولدش درست معلوم نيست . گويا در اوّل قرن سوّم هجرى بوده .
هامش
( 1 ) - اين درخت از درختان بزرگ هند است ، ميوهاى ميدهد ، كه معروف بحب الفهم است و در طب استعمال مىشود . به زبان لاطين درخت مزبور را (Anacardia) نامند .