قسمت اوّل تاريخ ايران قبل از صفويّه
فصل اوّل استيلاى مغول
اقوام ترك و مغول
زردپوستانى كه بين مسلمين باسامى عمومى مغول و تاتار يا تتر خوانده ميشدند قومى بودند بدوى ساكن درههاى جبال خينگان « 1 » و يابلنويى « 2 » و سايان « 3 » و انهار سلنگا « 4 » و ارقون « 5 » و كرولن « 6 » و اطراف درياچهء بايكال يعنى ناحيهء كوهستانى واقع ما بين چين خاص و منچورى و سيبرى جنوبى و سرزمينى كه امروز آن را مغولستان ميگويند .
از اين قوم تا اوان ظهور چنگيز خان در تاريخ نام و نشانى نيست زيرا كه پيش از اين فاتح جهانگشا تاتارها بقبايل كوچك منقسم بودند و در نهايت فقر و ضعف سرميكردند . در حقيقت چنگيز خان است كه ايشان را تحت يك لوا آورده و بوسيلهء فتوحات و خرابيهاى عظيمى كه بدست آن قوم كرده ايشان را مشهور عالم نموده است .
مقارن ظهور چنگيز خان اقوام ترك و مغول كه ما بين حدود شرقى ايران و چين خاص و سيبرى جنوبى در درههاى كوهها و انهار و واحات داخلى صحارى سكونت
هامش
( 1 ) -Khingan( 2 ) -Iablonoi( 3 ) -Salan( 4 ) -Selenga( 5 ) -Argoun( 6 ) -Keroulen