در مراجعت بايران تلفات زياد داده خجل برگشت و ليكن مورّخيني كه بيشتر دقيق شدهاند اين حرف را صحيح نميدانند زيرا تصرّف آتن و آتش زدن معبد آن مقصود خشيارشا را كه تنبيه يونانىها بود حاصل كرد و نيز پل داردانل سالم بود و لشگر ايران ميتوانست سالما بآسياى صغير مراجعت كند مردونيه قشون ايران را به طرف دشتهائى كه در تسالى « 1 » واقع بود حركت داد و زمستان را در آنجا گذرانيده بتكميل تشكيلات لشگرى پرداخت سردار مزبور براى اينكه حتّى المقدور بين جنگ با مسالمت خاتمه داده باشد توسّط پادشاه مقدونى الكساندر « 2 » - دستنشانده ايران - با يونانيها داخل مذاكره شد كه مطيع شوند و شاه در ازاى اطاعت آنها را در امور داخلى آزاد گذارده آتن و معابد آن را تعمير نمايد قبول يا ردّ اين تكليف را اسپارتيها بشور با آتنىها موكول نمودند و آنها با خشونت رد كردند و جنگ شروع شد و سپاه ايران مجددا وارد آتن شده آن را خراب كرد پس از آن در پلاته نزديك تب « 3 » جنگى بين فريقين روى داد عدّه قشون يوناني صد و ده هزار نفر بسردارى پوزانيوس پادشاه اسپارت بود در ابتداء ايرانيها فايق بودند زيرا بسيار مردانه ميجنگيدند و ليكن از اين جهة كه اسلحه دفاعى يعني كلاه خود و جوشن نداشتند و سپرهاشان از تركه بيد بافته بود و نيز بواسطه اينكه مردونيه تير خورده از اسب به زمين افتاد و قشون ايران بى فرمانده ماند بهرهمندى نصيب قشون يونانى شد و چهل هزار نفر از قشون ايران عقبنشيني كرده مابقى متفرّق يا كشته شدند ( 479 ق . م . ) در همين اوان قرطاجنه كه با يونانيهاى جزيره سيسيل جنگ ميكرد از پادشاه آن - جبّار سيسيل - شكست خورد بعد از جنگ سالامين يونانيها بكشتيهاى ايران كه در جزيره سامس در دماغه ميكال بود حمله برده آن را معدوم كردند ( 479 ق . م . ) و قلعه سستس در ساحل اروپائى بوغاز داردانل
هامش
( 1 ) -THESSALIEدر يونان وسطى امروزه واقع است
( 2 ) -ALEXANDRE( 3 ) - تبTHEBEيكي از دول يونانى بود