تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 849

مساهمون:

ص٨٤٩
در بيخبرى از اوضاع عالم و مصالح ملكى سرميكرد و ناصر الدين شاه هم‌چنانكه بايد در امر تربيت او و گماشتن اشخاص بصير باكفايت در خدمت وليعهد سعى نكرد به همين علّت مظفر الدين شاه كه باندما و هم‌نشينان چاپلوس بىاطلاع پيوسته سروكار داشت بسيار ساده‌دل و عياش و بىبصيرت بار آمد و از آنجا كه آذربايجان در آن ايام كاملا تحت نفوذ سياسى روسها بود بيشتر اطرافيان وليعهد هم متمايل بسياست روسيه بودند . پس از كشته شدن ناصر الدين شاه و آمدن وليعهد بطهران امين السلطان كه قدرتى فوق العاده داشت همچنان بصدارت برقرار ماند و با اينكه آزاديخواهان و كسانى كه سعيها در برانداختن اساس حكومت استبدادى و زوال دولت او كرده بودند اميد بهبود اوضاع را داشتند شاه تازه اعتنائى به خواهش اين طبقه نكرد و ايشان از باقى ماندن امين السلطان بر سر كار مأيوس شدند اما وزارت امين السلطان بيش از هفت ماه طول نكشيد و مظفر الدين شاه در اواخر 1314 او را معزول نمود و امين الدوله را از آذربايجان بطهران خواست و رياست وزراء را در يازدهم ذى القعده آن سال به او واگذاشت و در رجب 1315 او را بصدارت منصوب نمود و تا حدى اصلاح‌طلبانى را كه بامانت و دانش و وطن‌دوستى امين الدوله اطمينان داشتند اميدوار ساخت . امين الدوله در ايام صدارت دست به كار اصلاحات زد و اجراى طرحهائى را كه امير كبير و حاجى ميرزا حسينخان سپهسالار در اين زمينه تهيه نموده بودند مورد توجه قرار داد . جرايد را آزاد و زياد كرد و بتاسيس مدارس پرداخت و براى پيش رفت معارف انجمنى تاسيس نمود و چون اوضاع مالى كشور سخت پريشان بود و خزانه حتى براى پرداخت مخارج اندرون شاه پولى نداشت و هرچه بود بجيب مفتخواران و اطرافيان و نوكران متعدد مظفر الدين شاه ميرفت امين الدوله درصدد اداره منظم ماليه و گمرك و خزانه برآمد و براى اين كار علاوه بر جلوگيرى از تقلبات و دزديهاى مستوفيان و مأمورين مالى بآوردن مستشارانى از خارجه اقدام كرد از آن جمله
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 849 | عباس إقبال آشتياني / حسن پيرنيا ( مشير الدوله )