را در محاصره گرفت هرات از رمضان 1272 تا 25 صفر 1273 در محاصرهء سپاه ايران بود و در اين مدت با وجود تهديدات دولت انگليس و كوششهاى دوستمحمد خان حسام السلطنه از آنجا دست برنداشت تا عاقبت در 25 صفر 1273 حصار مستحكم آنجا را بوسيله يك تن مهندس فرانسوى گشود و آن شهر كه از معابر عمدهء هندوستان است مستقيما تحت تصرف ايران درآمد .
اعتماد الدوله در ضمن محاصرهء هرات براى اصلاح حال نقارى كه بين او و سفير انگليس پيشآمده و منجر بقطع روابط دولتين شده بود ، فرخ خان امين الدوله كاشانى را با اختيارات تمام مأمور استانبول و پاريس كرد تا در اين شهرها با سفراى انگليس ملاقات كند و روابط حسنهء بين ايران و انگليس را بار ديگر برقرار سازد .
در استانبول سفير انگليس پس از چند بار اصرار امين الدوله و استنكاف او از ملاقات عاقبت براى تجديد روابط شرايط سختى پيشنهاد كرد كه يكى از آنها درخواست عزل اعتماد الدوله از صدارت بود . امين الدوله به علت سختى شرايط و رسيدن خبر فتح هرات زيربار قبول آنها نرفت و بپاريس شتافت تا شايد بوساطت ناپلئون سوم امپراطور فرانسه اختلاف ايران و انگليس را بوضعى خوشتر فيصل دهد .
دولت انگليس پس از رد شدن شرايط سفير خود در استانبول از طرف امين الدوله تصميم گرفت كه با فرستادن كشتى جنگى و لشكر بايران اين دولت را بخالى كردن هرات وادارد و به همين عزم جهازات انگليسى در ششم ربيع الثانى 1273 جزيرهء خارگ را در خليج فارس تصرف كردند و لشكر ببوشهر پياده نمودند و آنجا را مسخر خود ساختند
ناصر الدين شاه ميرزا محمد خان قاجار را كه بعدها بصدارت نيز رسيد به جلوگيرى انگليسها مامور جنوب كرد اما نه او و نه خانلر ميرزا احتشام الدوله والى خوزستان با وجود رشادتهاى بسيار سپاهيانشان نتوانستند از پيشرفت انگليسها در طرف بوشهر و محمره جلوگيرى كنند حتى انگليسها تا اهواز نيز جلو راندند .
فرخ خان امين الدوله در اين ضمن در پاريس بوساطت امپراطور فرانسه
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 831
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٨٣١