تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 784

مساهمون:

ص٧٨٤
قسمت علياى طالش بروسيّه واگذار شد . بعلاوه حق كشتىرانى در بحر خزر از از ايران سلب گرديد . در عوض روسيّه تعهد كرد كه نيابت سلطنت عبّاس ميرزا را در ايران برسميّت بشناسد و رساندن او را بسلطنت متعهد شود . شكست اصلاندوز و عقد عهدنامهء گلستان و شورشهائى كه مقارن اين احوال در ايران روى كرد ضعف دولت را بمنتهى درجه رساند و متعاقب همين اوضاع بود كه سر گور اوزلى طرح معاهدهء شوم ديگرى را كه سابقا به آن اشاره كرديم بين ايران و انگليس ريخت و سال بعد يعنى در 1229 الس سفير تازهء انگليس آن را هم بامضاى فتحعليشاه رساند و ايران را از لحاظ سياسى آلت‌دست دربار لندن قرار داد .

انقلابات خراسان و افغانستان

در خلال جنگهاى بين روس و ايران بعلّت گرفتارى اولياى دولت تمام قسمت شرقى ايران از بلوجستان تا صحراى تركمن دچار اغتشاش شد به اين معنى كه رؤساى محلّى و سران ايلات تركمن كه از حكّام حدود خود راضى نبودند سر بطغيان برداشتند و اهمّ اين انقلابات بشرح ذيل بود : محمّد خان افغان غلجائى كه بر اثر رقابت بين خاندان او و افاغنهء ابدالى بايران پناهنده شده و در كرمان مقيم بود در موقعى كه در اين شهر قحط بروز كرد و بفرمان فتحعليشاه از نقاط ديگر به آنجا غلّه ميبردند بدستبرد به آنها پرداخت و در 1220 بر قلعهء بم دست يافت . فتحعليشاه يكى از سرداران قاجار را بدفع او فرستاد و محمّد خان مغلوب و منهزم و در بلوچستان مقتول شد . در سال 1222 فيروز ميرزا كه تحت حمايت ايران بر ولايت هرات و غوريان حكومت داشت بر محمّد ولى ميرزا پسر شاه و حكمران خراسان عاصى شد . محمّد ولى ميرزا بر هرات دست يافت و فيروز ميرزا شكست يافته از آنجا گريخت . در سال 1229 فيروز ميرزا بار ديگر به قصد غوريان كه حكومت آن را والى خراسان بمحمّد خان پسر اسحق خان قرائى از خوانين تربت حيدريّه واگذاشته بود حركت نمود .