تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 782

مساهمون:

ص٧٨٢
و همراهان فرانسوى او از ايران خارج شدند و سر جان ملكم در سفر سوّم خود بطهران آمد و از خبرگان نظامى كه در خدمت او بودند كريستى و ليندسى باصلاح توپخانهء عباس ميرزا مشغول شدند و از 1225 تا 1228 نايب السّلطنه بدستيارى ايشان سپاه و توپخانهء خود را منظّم و مهيّا ساخت و روسها در اين فاصله چند بار نمايندگانى براى عقد صلح پيش وليعهد فرستادند ليكن چون روسها اصرار در باب نگاه داشتن ولاياتى كه تا اين تاريخ بدست آورده بودند بخرج ميدادند و براى حمله به خاك عثمانى نيز از طريق ايران راه عبورى ميخواستند مذاكرات بنتيجه‌اى نرسيد . پس از ورود سر گور اوزلى بطهران با اينكه تمام اميد ايران بمساعدتهاى انگليس بود سفير جديد اين دولت بعلّت سازشى كه مقارن رسيدن او بايران در اروپا بين روس و انگليس حاصل شد بر خلاف سابق سعى كرد كه ميان ايران و روس واسطهء صلح گردد و بصاحب‌منصبان انگليسى هم كه در سپاه عباس ميرزا بودند امر داد كه از جنگ با روسيّه دست بردارند ولى چون عباس ميرزا اصرار زياد كرد بالاخره اوزلى قبول نمود كه كريستى و ليندسى و 13 تن از نظاميان جزء را بميل خود در خدمت وليعهد ايران بگذارد بدون آنكه مسئوليّت عمليّات ايشان را به گردن بگيرد . سپاه ايران بامر وليعهد در محلّ اصلاندوز در كنار ارس مقيم شده بودند . روسها در موقعى كه عباس ميرزا خود به شكار رفته بود ناگهان بر اردوگاه او تاختند . رشتهء انتظام سپاه ايران بر اثر اين حملهء ناگهانى از هم گسيخت و چون خبر بعباس ميرزا رسيد از شدّت وحشت مصمّم عقب‌نشينى شد ليكن كريستى فرمانده قسمتى از پياده نظام كه از كمى عدّهء روسها اطّلاع داشت وليعهد را از اين خيال بازداشت و ليندسى هم بوسيلهء توپخانه مهاجمين روس را در زير آتش گرفت و مانع پيشرفت ايشان شد . در شورائى كه عباس ميرزا براى تعيين تكليف جنگ با سران لشكرى و كشورى خود ترتيب داد بقدرى تشتت آراء بين ايشان بروز كرد كه اختيار هرگونه تصميمى محال شد و خود وليعهد او هم نتوانست از خود تصميمى نشان دهد به همين جهت روز بعد كه بار ديگر روسها بحمله مبادرت ورزيدند هرج‌ومرج در سپاه ايران باوج