آقا محمّد خان برادر ديگر خود جعفر قليخان را بدفع ايشان فرستاد و او برادران را مغلوب و منهزم نمود و آقا محمّد خان بمازندران قدم گذاشت و در آنجا بابا خان پسر حسينقليخان جهانسوز يعنى برادرزادهء آقا محمّد خان با مادر خود باردو پيوستند و مصطفى قليخان باطاعت برادر درآمد .
حكومت گيلان در اين تاريخ در دست شخصى بود بنام هدايت خان پسر حاجى جمال فومنى كه او و پدرش نسبت بمحمّد حسنخان قاجار خدماتى كرده و مقبول نظر او شده بودند .
در حدود سال 1175 هدايت خان دستنشاندهء كريم خان زند گرديد و او كه مردى باذوق و آزادمنش و ادبدوست بود و ممدوح چند تن از شعراى عهد زنديّه و اوايل قاجاريّه است گيلان را آسوده كرد و تجارت آن را بوسيلهء بازرگانان خارجى ترقّى داد .
پس از وفات كريمخان روابط ما بين هدايت خان و زنديّه بهم خورد و چون عليمراد خان سپاهى بدفع او فرستاد هدايت خان بناچار فرار كرد ولى پس از اندك مدّتى برگشت و با عليمراد خان صلح نمود و چون كار عليمراد از رونق افتاد و كوكب اقبال آقا محمّد خان رو بصعود گذاشت هدايت خان فرستادن ماليات گيلان را بخان قاجار پذيرفت .
در سال 1195 هدايت خان از فرستادن مال گيلان پيش آقا محمّد خان استنكاف ورزيده و آقا محمّد خان ناگزير شد كه دو برادر خود جعفر قليخان و مصطفى قليخان را بدفع او بگيلان مأمور سازد .
هنگامى كه آقا محمّد خان درصدد سركوبى هدايت خان بود برادر مدّعيش رضا قليخان بر بارفروش تاخت و آقا محمّد خان را كه در آنجا مقيم بود با بابا خان و برادر كوچكترش كه بنام پدر خود حسينقليخان خوانده شده بود و مادر ايشان همگى را اسير كرد . رسيدن اين خبر بگيلان باعث مراجعت جعفر قليخان و مصطفى قليخان گرديد و كار دفع هدايت خان بر اثر فرار او بشروان ناتمام ماند .
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 757
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٧٥٧