در سال 1171 محمّد حسنخان براى از ميان بردن رقيب بشيراز لشكر كشيد و آنجا را در محاصره گرفت . كريم خان بر اثر مساعدت مردم و شجاعتهاى شيخعليخان زند اردوى قاجار را بالاخره از پا درآورد و محمّد حسنخان مغلوب باصفهان برگشت و چون بعلّت بدرفتارى كسان او بمردم اين شهر اقامت در آنجا را نيز مشكل ديد بمازندران رفت و كريم خان با فيروزى تمام باصفهان وارد گرديد و چون ميخواست كار محمّد حسنخان را يكسره كند فارس را ببرادر خود صادقخان سپرد و از اصفهان بطهران آمد و از آنجا شيخعليخان را روانهء مازندران كرد .
شيخعليخان در ورود بمازندران با طايفهء ديگر قاجاريّه كه نسبت بايل تابع محمّد حسنخان كينهء ديرينه داشتند دست يكى كرد و از ايشان حسينخان دوّلو را كه سابقا از جانب محمد حسنخان حاكم اصفهان بود به خدمت خود آورد و به يارى ايشان در نزديكى اشرف با محمّد حسنخان روبرو شد ولى از اين جنگ نتيجه بدست نيامد و شيخعليخان از آنجا بفتح استراباد توجّه نمود .
محمّد حسنخان بعجله خود را به آن شهر رساند امّا در اين محلّ شكست خورد و بمازندران گريخت و در اين ديار موقعى كه ميخواست از پلى بگذرد اسبش درغلتيد و از قاجاريهء مخالف كه در عقب او بود برادر حسينخان دوّلو بر او حمله برد و سر او را جدا كرده پيش شيخعليخان فرستاد و شيخعليخان هم آن را بطهران پيش كريم - خان فرستاد .
پس از قتل محمّد حسنخان قاجار كسان طايفه و پسر مهتر او آقا محمّد خان از ترس دشمنان خانوادگى بصحراى يموت نزد تركمانان پناه جستند ولى پس از چهار سال بپناه كريم خان آمدند و خان زند همه را در كنف حمايت خود گرفت .
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 742
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٧٤٢