تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 739

مساهمون:

ص٧٣٩
مدّعى ديگرى كه در موقع ضعف افشاريّه سر بدولتخواهى و سلطنت‌طلبى برداشت محمّد حسنخان قاجار پسر فتحعليخان بود كه پدر او را بتوطئهء نادر شاه طهماسب ثانى كشته بود . محمّد حسنخان كه در تمام مدّت اقتدار نادر در دشت تركستان ميزيست و چند بار نيز به يارى تركمانان باستراباد حمله برد و مغلوب شد پس از قتل نادر بسواحل بحر خزر آمد و در اين حدود ببسط قدرت و جمع اعوان مشغول گرديد و عدّهء بيشمارى از تركمانان و قاجاريّه را گرد خود جمع كرد .

ظهور كريم خان زند

طايفهء زند از طوايف لر هستند كه پيش از ظهور كريم خان چندان اسم و رسمى در تاريخ نداشته‌اند ايل زند كه اصلا در يكى از مضافات ملاير اقامت داشتند در ايّام تسلّط عثمانيها بر مغرب ايران در عهد افاغنه گاهى بر تركان ميتاختند و زمانى بر افغانان . نادر پس از بيرون كردن اين دو طايفه از ايران زنديّه را سركوبى نمود و جمع كثيرى از ايشان را به خاك دره‌گز خراسان كوچ داد و آنان را در مقابل مساكن تركمانان حوالى ابيورد نشاند . در زمان عادلشاه زنديّه به خيال مراجعت باوطان اصلى اختيار خود را بدست يكى از سپاهيان قديم نادرى كه كريم توشمال نام داشت سپردند . كريم به يارى برادر خود صادق زنديّه را با وجود تعرّضات اردوى عليشاه به خاك ملاير برگرداند و از اين ايّام رياست ايل زند بعهدهء كريم نهاده شد . زمانيكه ابراهيم شاه بر برادر خود عادلشاه عاصى شده بود كريم خان بدعوت او مأمور سركوبى بعضى از ايلات ياغى عراق شد و در ازاء اين خدمت از ابراهيم شاه تحف و هدايائى يافت و بيش از پيش مشهور گرديد . عليمردانخان بختيارى كه بشكست او از ابو الفتح خان اشاره كرديم براى قلع حريف بكريم خان توسّل جست . كريم خان و عليمردانخان ابو الفتح خان را از اصفهان راندند و خود به اين شهر داخل گرديدند . ابو الفتح خان هم كه جز تسليم چاره‌اى نميديد اطاعت رقباى غالب خود را گردن نهاد و سه خان لر در سال 1163
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 739 | عباس إقبال آشتياني / حسن پيرنيا ( مشير الدوله )