فصل شانزدهم زنديّه ( 1163 - 1309 )
اوضاع ايران مقارن ظهور كريم خان
در موقعى كه سران سپاه قزلباش براى قتل نادر همپيمان شدند بر اين عزم بودند كه پس از كشتن نادر بر افاغنه و ازبكان هجوم آورند و ايشان را نابود سازند . افاغنه از اين كيفيّت مطلّع شدند و يكى از رؤساى ايشان كه از سرداران نادر بود يعنى احمد خان ابدالى افاغنه را همراه برداشته عازم قندهار گرديد و به زودى هرات و مشهد و قسمتى از هندوستان و پنجاب و كشمير را مسخّر خود ساخت و اين احمد خان ابدالى كه او را بنام طايفهء مخصوص او احمد خان درانّى نيز ميخوانند چنان كه بعد خواهيم ديد بانى استقلال افغانستانست يكى ديگر از سركردگان افغانى نادر از طايفهء غلجائى باسم آزاد خان در كردستان بناى سركشى را گذاشت و پس از زوال دولت ابراهيم شاه بر قلعهء اورميه دست يافت و بر گرجستان حمله برد و بعد از مصالحه با پادشاه اين مملكت چنين مقرّر گرديد كه رودخانهء ارس بين متصرفات پادشاه گرجستان و آزاد خان افغان فاصله شناخته شود .
شاهرخ در زمان سلطنت خود حكومت اصفهان را بيكى از خوانين بختيارى يعنى ابو الفتح خان بخشيد ، خانى ديگر از همين طايفه بنام عليمردانخان بر ابو الفتح خان رشك برد ولى از او شكست يافت و فرارى شد و براى كشيدن انتقام به كار جمع قوى براى تعرّض باصفهان مشغول گرديد .